İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Tüketici

Ayıplı Mal ve Tüketici Hakem Heyeti: Seçimlik Haklar ve Başvuru Yolu

Satın alınan ürün ayıplı çıktığında tüketicinin seçimlik hakları, onarım süresi, zamanaşımı, tüketici hakem heyeti ile tüketici mahkemesi arasındaki ayrım, mesafeli satışlarda cayma hakkı.

Av. Arb. Cevahir Cem YarımKurucu avukat · Arabulucu Güncellendi: 3 dk okuma

Kısaca

  • Ayıplı mal satın alan tüketici; sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım ya da ayıpsız misliyle değişim haklarından birini seçebilir.
  • Ayıplı maldan sorumluluk, kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konutta bu süre beş yıldır.
  • Her yıl belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur ve başvuru ücretsizdir.
  • Mesafeli satışlarda tüketici, kural olarak teslimden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir.

Yeni alınan bir buzdolabının birkaç hafta sonra soğutmaması, sıfır kilometre bir aracın sürekli arızalanması ya da internetten alınan bir ürünün tarif edilenden farklı çıkması… 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, bu durumlarda tüketiciye güçlü haklar tanır. Bu hakların etkin kullanılması ise belgelerin saklanmasına ve doğru başvuru yolunun seçilmesine bağlıdır.

Ayıp nedir?

Tüketiciye teslim edilen malın sözleşmeye uygun olmaması ayıp olarak tanımlanır. Ambalajında, etiketinde, tanıtım ve kullanma kılavuzunda ya da reklamında belirtilen niteliklere aykırılık; kullanım amacını etkileyen ya da değerini azaltan eksiklikler ayıp sayılır. Ayıp teslim anında görünür olabileceği gibi, bir süre kullandıktan sonra ortaya çıkan gizli ayıp da olabilir.

Seçimlik haklar

Ayıplı mal satın alan tüketici; bedeli iade edilmek üzere sözleşmeden dönme, malı alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde ücretsiz onarım isteme ya da imkân varsa malın ayıpsız bir misliyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. Satıcı, tüketicinin seçtiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım talebinin, malın satıcıya ya da servise teslim tarihinden itibaren en geç yirmi iş günü içinde, binek otomobil ve kamyonetlerde otuz iş günü içinde yerine getirilmesi gerekir; bu süre aşılırsa tüketici diğer seçimlik haklarını serbestçe kullanabilir.

Hakem heyeti mi, mahkeme mi?

Değeri her yıl ocak ayında Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur. Başvuru e-Devlet üzerinden ya da tüketicinin yerleşim yerindeki hakem heyetine yapılabilir ve ücretsizdir. Hakem heyeti kararlarına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurmak, ardından tüketici mahkemesinde dava açmak gerekir.

Süreler

Ayıplı maldan sorumluluk
Teslimden itibaren 2 yıl (konutta 5 yıl)
Ücretsiz onarım
20 iş günü (otomobil ve kamyonette 30 iş günü)
Mesafeli satışta cayma
Teslimden itibaren 14 gün
Hakem heyeti kararına itiraz
Tebliğden itibaren 15 gün

İnternetten alışveriş

Mesafeli satış sözleşmelerinde tüketici, kural olarak malın teslim alındığı günden itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayabilir. Satıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde ödenen bedeli iade etmekle yükümlüdür. Kişiye özel üretilen, çabuk bozulan ya da ambalajı açıldığında hijyen bakımından iadesi uygun olmayan ürünler gibi bazı istisnalar vardır.

Temsilî örnek

Bir tüketicinin aldığı çamaşır makinesi garanti süresi içinde üç kez aynı arıza nedeniyle servise gitti. Tüketici yazılı başvuruyla malın değiştirilmesini istedi; satıcı yalnızca yeniden onarım önerince hakem heyetine başvurdu. Servis kayıtlarının sunulmasıyla heyet, makinenin ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verdi.

Başvurudan önce hazırlayın

  • Fatura ya da satış fişi
  • Garanti belgesi ve servis fişleri
  • Satıcıyla yapılan yazışmalar ve başvurunun tarihi
  • Ayıbı gösteren fotoğraf ya da video
  • İnternetten alımlarda sipariş ve kargo bilgileri

Sık sorulan sorular

İkinci el bir ürün alırsam da bu haklar geçerli mi?

Satıcı bir tacir ya da esnafsa ve siz ürünü ticari olmayan amaçla aldıysanız tüketici mevzuatı uygulanır. İki tüketici arasındaki satışlarda ise genel hükümler geçerlidir.

Satıcı kapanmış; kime başvururum?

Ayıplı maldan satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. Satıcıya ulaşamıyorsanız talebinizi üretici ya da ithalatçıya yöneltebilirsiniz.

Hakem heyeti kararını satıcı uygulamazsa ne olur?

Hakem heyeti kararları, ilamların icrasına ilişkin hükümlere göre icra takibine konu edilebilir. Karar kesinleşmeden de icraya konulabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.