Ticari ilişkide belgeler hafızadır: sipariş yazışması, irsaliye, fatura, cari hesap ekstresi ve ticari defter kayıtları uyuşmazlık çıktığında kimin haklı olduğunu gösterir. Tacirin basiretli davranma yükümlülüğü, sessiz kalınan bir faturanın ya da onaylanan bir mutabakatın sonradan aleyhe delil olmasına yol açabilir.
Bu alandaki başlıca konular
- Ticari alacakların tahsili; icra takibi ve alacak davaları
- Faturaya itiraz, cari hesap ve ticari defter incelemesi
- Çek, bono ve kambiyo senetlerinden doğan uyuşmazlıklar
- Haksız rekabet, bayilik, acentelik ve distribütörlük sözleşmeleri
- Ticari davalarda dava şartı arabuluculuk
- Konkordato ve yeniden yapılandırma süreçlerinde alacaklı ve borçlu temsili
Faturaya itiraz
Bir faturayı alan tacir, içeriğine sekiz gün içinde itiraz etmezse faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. Bu karine, malın teslim edilmediği ya da fiyatın farklı olduğu iddiasını sonradan ispatı zorlaştırır. Faturaya itiraz ve ticari defterler yazımızda itirazın biçimini ve defter kayıtlarının delil gücünü anlattık.
Ticari alacağın tahsili
Alacağın belgesine göre ilamsız takip, kambiyo senetlerine özgü takip ya da önce alacak davası yolu seçilir. Ticari davalarda para alacağı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ticari işlerde avans faizi uygulanabilir; faiz hesaplama aracıyla işleyen faizi görebilirsiniz.
Haksız rekabet ve dağıtım ilişkileri
Müşteri çalma amaçlı yanıltıcı açıklamalar, iş sırlarının kullanılması ve ayırt edici işaretlerin taklidi haksız rekabet oluşturur; tespit, men, eski hâle getirme ve tazminat istenebilir. Bayilik ve distribütörlük ilişkilerinde ise sözleşmenin sona ermesiyle birlikte portföy tazminatı ve stok iadesi gibi konular gündeme gelir.
İlk adımlar
- Fatura, irsaliye, sipariş yazışmaları ve cari hesap ekstrelerini bir araya getirin.
- Size gelen faturaya itiraz edecekseniz sekiz günlük süreyi kaçırmayın.
- Ticari para alacağında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Sık sorulan sorular
Cari hesap mutabakatı imzalamak bizi bağlar mı?
Evet. İmzalanan mutabakat, o tarihteki bakiyenin kabulü anlamına gelir ve sonradan aksini ispat etmek zorlaşır. Bakiye ile kendi kayıtlarınız arasında fark varsa mutabakatı şerh düşerek imzalayın.
Karşılıksız çek aldım, ne yapmalıyım?
Çeki ibraz süresi içinde bankaya ibraz edip karşılıksız işlemini yaptırın. Ardından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılabilir; ibraz süresinin kaçırılması bu imkânı sınırlar.
Ticari alacak için hemen dava açabilir miyim?
Hayır. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. İcra takibi ise arabuluculuk yapılmadan başlatılabilir; itiraz üzerine açılacak itirazın iptali davasından önce arabuluculuk gerekir.
Borçlumuz konkordato ilan etti, alacağımız ne olacak?
Geçici mühlet kararıyla birlikte takipler durur. Alacağınızı süresinde komisere bildirmeniz ve alacaklılar toplantısına katılmanız gerekir; projeye itiraz hakkınız da bulunur.


