Ceza yargılamasında en kritik an çoğu zaman ilk ifadedir. Şüphelinin susma hakkı, avukattan yararlanma hakkı ve ifadesini okuyup düzeltme hakkı ilk saatlerde doğru kullanılmazsa sonradan telafisi zor sonuçlar doğar. Mağdur ya da müşteki tarafta ise şikâyet süreleri ve delillerin korunması öne çıkar.
Bu alandaki başlıca konular
- Kollukta ve savcılıkta ifade sırasında müdafilik
- Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz
- Kovuşturma aşamasında savunma ve müşteki vekilliği
- Bilişim suçları, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma dosyaları
- Uzlaştırma süreçlerinde temsil
- İstinaf, temyiz ve infaz aşamasında hukuki destek
İfade ve sorgu
Şüpheli, kendisine yöneltilen suçlamayı öğrenme, susma, avukattan yararlanma ve lehine delillerin toplanmasını isteme haklarına sahiptir. Avukat ifade boyunca yanında bulunabilir ve ifade tutanağı imzalanmadan önce okunmalıdır. İfade verirken haklarınız yazımızda bu hakları ayrıntılı anlattık.
Mağdur ve müşteki vekilliği
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Delillerin erken toplanması, tanıkların tespiti ve zararın belgelenmesi kovuşturmanın seyrini belirler. Uzlaştırmaya tabi suçlarda ise uzlaştırma görüşmesi zararın hızlıca giderilmesini sağlayabilir.
Hükümden sonra
Yerel mahkeme hükmüne karşı istinaf, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı ise belirli şartlarla temyiz yoluna gidilir; süreler gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve hapis cezasının ertelenmesi gibi kararların sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir. Muhtemel cezayı hapis cezası hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
İlk adımlar
- İfadeye çağrıldıysanız avukatla birlikte gitme hakkınızı kullanın; susma hakkınız vardır.
- Şikâyet edecekseniz şikâyet süresini (fail ve fiili öğrenmeden itibaren altı ay) kaçırmayın.
- Elinizdeki mesaj, kayıt ve belgeleri değiştirmeden saklayın.
Sık sorulan sorular
İfadeye avukatla gitmek zorunlu mu?
Kural olarak zorunlu değildir, ancak her zaman hakkınızdır. Çocuklar, kendini savunamayacak durumda olan engelliler ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda şüpheliye istemi aranmadan müdafi atanır.
Susmak aleyhime delil olur mu?
Hayır. Susma hakkının kullanılması suçun kabulü anlamına gelmez ve aleyhe yorumlanamaz. Ne söyleneceğine dosyanın içeriği öğrenildikten sonra karar vermek çoğu zaman daha doğrudur.
Şikâyetimden vazgeçebilir miyim?
Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar mümkündür ve sanık kabul ederse dava düşer. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise vazgeçme davayı sona erdirmez.
Ceza adli sicile işler mi?
Kesinleşen mahkûmiyetler adli sicile kaydedilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları ise ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca kanunda sayılan amaçlarla kullanılabilir.


