Mirasla ilgili uyuşmazlıkların bir kısmı, ölümden önce alınacak önlemlerle hiç doğmaz. Vasiyetname ya da miras sözleşmesinin kanuna uygun hazırlanması, saklı paylara saygı gösterilmesi ve aile içi bağışların belgelenmesi mirasçılar arasındaki davaların önüne geçer. Ölümden sonra ise sürelerin takibi ve terekenin doğru tespiti öne çıkar.
Bu alandaki başlıca konular
- Mirasçılık belgesi ve terekenin tespiti
- Vasiyetname ve miras sözleşmesi hazırlanması
- Vasiyetnamenin iptali, saklı pay ve tenkis davaları
- Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davaları
- Mirasın reddi ve borca batık tereke
- Miras paylaşımı, paylaşma sözleşmesi ve ortaklığın giderilmesi
Saklı pay ve tenkis
Miras bırakan, malvarlığının saklı paylar dışında kalan kısmında serbestçe tasarruf edebilir. Altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısı, anne ve babanın her biri için dörtte biridir; sağ kalan eşin saklı payı ise kiminle mirasçı olduğuna göre değişir. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Saklı pay ve tenkis davası yazımızda süreleri ve hesap yöntemini anlattık.
Muris muvazaası
Miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı bir taşınmazı satış gibi göstermesi muris muvazaası olarak adlandırılır. Bu durumda diğer mirasçılar tapunun iptalini ve payları oranında tescili isteyebilir. Bu dava için zamanaşımı ya da hak düşürücü süre öngörülmemiştir.
Mirasın reddi
Terekede borçlar varlıklardan fazlaysa mirasçılar mirası üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapacakları beyanla reddedebilir. Ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğu açıkça belli olan terekede ret beyanına gerek kalmaz. Ret hakkını korumak için terekeye ait mallara el atmamak gerekir. Payları miras payı aracıyla hesaplayabilirsiniz.
İlk adımlar
- Mirasçılık belgesini noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alın.
- Terekede borç varsa mirası reddetme süresi üç aydır; terekeye ait mallara dokunmayın.
- Murisin sağlığında yaptığı tapu devirlerini ve bağışları kontrol ettirin.
Sık sorulan sorular
Mirasçılık belgesini nereden alırım?
Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alabilirsiniz. Noter, nüfus kayıtlarına göre düzenler; yabancı unsur ya da tartışmalı bir durum varsa mahkemeye başvurmak gerekir.
Vasiyetnameyi nasıl yapabilirim?
Resmî vasiyetname noter huzurunda iki tanıkla, el yazılı vasiyetname baştan sona kendi el yazınızla ve tarih atılıp imzalanarak yapılır. Sözlü vasiyetname yalnızca olağanüstü durumlarda geçerlidir. Resmî vasiyetname ispat ve saklama bakımından daha güvenlidir.
Kardeşlerin saklı payı var mı?
Hayır. 2007’deki değişiklikle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır. Miras bırakanın altsoyu, anne-babası ve eşi yoksa malvarlığının tamamı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
Mirasçılar anlaşamazsa ne olur?
Paylaşma sözleşmesi yapılamazsa her mirasçı ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; anlaşma sağlanırsa taşınmazlar satışa gitmeden paylaşılabilir.


