İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Ticaret

Faturaya İtiraz ve Ticari Defterler: Sekiz Günlük Süre ve Delil Gücü

Tacirin kendisine gönderilen faturaya sekiz gün içinde itiraz etmemesinin sonuçları, itirazın biçimi, e-fatura reddi, cari hesap mutabakatı ve ticari defterlerin davada delil olarak kullanılması.

Av. Arb. Cevahir Cem YarımKurucu avukat · Arabulucu Güncellendi: 3 dk okuma

Kısaca

  • Bir faturayı alan tacir, içeriğine sekiz gün içinde itiraz etmezse faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır.
  • Bu karine faturadaki mal, miktar ve fiyata ilişkindir; taraflar arasında bir sözleşme bulunduğunu tek başına ispat etmez.
  • İtiraz ispat edilebilir bir yolla, örneğin noter ihtarnamesi, KEP ya da e-fatura sistemi üzerinden yapılmalıdır.
  • Usulüne uygun tutulan ticari defterler, tacirler arasındaki davalarda sahibi lehine delil olabilir.

Ticari hayatta fatura, satılan malın ya da verilen hizmetin bedelini gösteren en yaygın belgedir. Türk Ticaret Kanunu, tacirlerden basiretli bir iş insanı gibi davranmasını beklediği için kendisine gelen bir faturaya sessiz kalmayı belirli bir sonuca bağlamıştır. Bu kural, uyuşmazlık çıktığında kimin neyi ispat edeceğini doğrudan etkiler.

Sekiz günlük süre

Kanun’un 21. maddesinin ikinci fıkrasına göre bir faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Bu, faturadaki malların, miktarın ve birim fiyatın doğru olduğunun kabul edildiği anlamına gelir. Sekiz günlük süre geçtikten sonra itiraz etmek imkânsız değildir; ancak bu kez faturanın içeriğinin gerçeği yansıtmadığını ispat yükü itiraz edene geçer.

Yargıtay uygulamasına göre bu karine, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin varlığını ispat etmez. Hiç ticari ilişkisi olmadığı bir firmadan fatura alan tacir, itiraz etmemiş olsa bile malın teslim edilmediğini ve sözleşme kurulmadığını ileri sürebilir; bu durumda faturayı düzenleyen taraf malın teslimini ispatla yükümlüdür.

İtirazın biçimi

Kanun itiraz için belirli bir şekil öngörmez; ancak itirazın yapıldığının ve süresinde karşı tarafa ulaştığının ispatı itiraz edene düşer. Bu nedenle noter ihtarnamesi, kayıtlı elektronik posta ya da e-fatura sistemi üzerinden yapılan ret yanıtı en güvenli yollardır. Ticari senaryo e-faturalarda alıcı, sistem üzerinden sekiz gün içinde faturayı kabul ya da reddedebilir. İtirazda hangi kalemlere ve hangi gerekçeyle itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır.

Cari hesap mutabakatı

Dönem sonlarında gönderilen mutabakat mektupları, o tarihteki bakiyenin kabulü anlamına gelir. Kendi kayıtlarınızla uyuşmayan bir bakiyeyi itiraz şerhi düşmeden imzalamak, sonradan aksini ispat etmeyi zorlaştırır. Mutabakatı imzalamadan önce faturaların, iadelerin ve ödemelerin tek tek karşılaştırılması önerilir.

Ticari defterlerin delil gücü

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesine göre, açılış ve kapanış onayları zamanında yapılmış ve kayıtları birbirini doğrulayan ticari defterler, tacirler arasındaki ticari işten doğan uyuşmazlıklarda sahibi lehine delil olabilir. Karşı tarafın defterleri de usulüne uygun tutulmuşsa ve aksini gösteriyorsa bu delil gücü ortadan kalkar. Defterlerin kanuni süre boyunca, yani on yıl saklanması gerekir. Bu nedenle e-defter ve e-arşiv kayıtlarının düzenli tutulması, olası bir davada en güçlü dayanaktır.

Süreler

Faturaya itiraz
Faturanın alınmasından itibaren 8 gün
Ticari defter ve belgelerin saklanması
10 yıl
Ticari alacakta dava öncesi
Zorunlu arabuluculuk

Alacağın tahsili

Tacirler arasındaki mal ve hizmet tedariklerinde, sözleşmede ödeme günü belirlenmemişse kanun ödeme için faturanın tesliminden itibaren otuz günlük süre öngörür ve borçlu bu sürenin sonunda ihtara gerek olmadan temerrüde düşer. Alacaklı faturaya dayanarak ilamsız takip başlatabilir; itiraz edilirse itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurmak gerekir. İşleyen faizi faiz hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Temsilî örnek

Bir inşaat malzemesi bayisi, müşterisine kestiği faturalardan birinde fiyat farkı olduğunu öne süren itirazı ancak iki ay sonra aldı. Mahkeme, faturanın sekiz gün içinde itiraz edilmeden kabul edildiğini, fiyatın farklı olduğunu ispat yükünün alıcıda olduğunu belirtti. Alıcı, sipariş yazışmalarında kararlaştırılan fiyatı gösterince fark iade edildi; yazışmaların saklanması sonucu değiştirdi.

Uyuşmazlıkta hazırlayın

  • Fatura, irsaliye ve teslim tutanakları
  • Sipariş ve fiyat yazışmaları (e-posta, mesaj)
  • Cari hesap ekstresi ve mutabakat mektupları
  • İtiraz yaptıysanız ihtarname ya da e-fatura ret kaydı
  • İlgili döneme ait ticari defter kayıtları

Sık sorulan sorular

Tacir olmayan biri için de sekiz gün kuralı geçerli mi?

Kural ticari işletmeyle ilgili işlemlerde uygulanır. Tüketicilere yönelik faturalarda bu karine aynı biçimde işletilmez; tüketici, ayıplı mal ve hizmette tüketici mevzuatındaki haklarını kullanır.

Telefonla itiraz ettim, yeterli mi?

Sözlü itiraz geçersiz değildir, ancak ispatı zordur. Telefon görüşmesinin ardından aynı gün e-posta, KEP ya da ihtarnameyle itirazı yazılı hâle getirmek gerekir.

E-faturayı süresinde reddetmedim; bedeli ödemek zorunda mıyım?

Süresinde itiraz edilmemesi faturanın içeriğinin kabulü karinesi doğurur; ancak malın teslim edilmediğini ya da sözleşmenin hiç kurulmadığını ispat ederseniz ödeme yükümlülüğü doğmaz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.