İcra ve İflas
İcra Takibine İtiraz Yolları: Borca İtiraz, İmzaya İtiraz ve Şikâyet
Ödeme emri geldiğinde başvurulabilecek yolların karşılaştırması: borca ve imzaya itiraz, şikâyet, gecikmiş itiraz, menfi tespit ve istirdat; itirazdan sonra alacaklının yolları ve icra inkâr tazminatı.
Kısaca
- İlamsız takipte ödeme emrine tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir ve takip durur.
- Çek ve senede dayalı takipte süre beş gündür; itiraz icra mahkemesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurmaz.
- Usule aykırı işlemlere karşı şikâyet yolu, borcun bulunmadığı iddiası için menfi tespit ve istirdat davaları vardır.
- Haksız itiraz, alacağın en az yüzde yirmisi oranında icra inkâr tazminatı riskini doğurur.
Bir icra takibine karşı “itiraz” tek bir işlem değildir. Takibin dayanağına, itirazın konusuna ve zamanına göre farklı yollar, farklı merciler ve farklı süreler söz konusudur. Yanlış yola başvurmak ya da süreyi kaçırmak, haklı olunan bir uyuşmazlıkta bile hak kaybına yol açabilir. Bu yazıda ödeme emri geldiğinde borçlunun önündeki seçenekleri karşılaştırıyoruz.
Borca itiraz ve imzaya itiraz
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borcun tamamına ya da bir kısmına itiraz edebilir. İtiraz icra dairesine dilekçeyle ya da sözlü olarak yapılır ve takibi durdurur. Takibin dayanağı olan belgedeki imza borçluya ait değilse bunun itirazda ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
Kambiyo senetlerine dayalı takipte ise borca ve imzaya itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır. Bu itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; durması için mahkemeden ayrıca tedbir istenmelidir. İtiraz sebeplerinin belgeyle desteklenmesi gerekir.
Şikâyet
İcra müdürlüğünün kanuna ya da olaya uygun olmayan işlemlerine karşı, işlemi öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. Tebligatın usulsüz yapılması, haczedilemeyecek bir malın haczedilmesi ya da dosya hesabındaki hatalar şikâyet konusudur. Hakkın yerine getirilmemesi ya da sebepsiz sürüncemede bırakılması gibi bazı hâllerde şikâyet süreye bağlı değildir.
Süre kaçtıysa
Borçlu, elinde olmayan bir sebeple süresinde itiraz edemediyse, engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde icra mahkemesine gecikmiş itiraz başvurusunda bulunabilir. Takip kesinleşmişse borcun bulunmadığının tespiti için menfi tespit davası açılabilir; borç icra baskısıyla ödenmişse ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davasıyla geri istenebilir.
Borçlu için süreler
- İlamsız takipte itiraz
- Tebliğden itibaren 7 gün
- Kambiyo takibinde itiraz
- Tebliğden itibaren 5 gün
- Şikâyet
- İşlemin öğrenilmesinden itibaren 7 gün
- Gecikmiş itiraz
- Engelin kalkmasından itibaren 3 gün
- İstirdat davası
- Ödemeden itibaren 1 yıl
Alacaklının yolları ve inkâr tazminatı
Takip itirazla durduğunda alacaklı, elindeki belge imzası ikrar edilmiş bir borç ikrarını içeriyorsa itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Aksi hâlde bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açar; ticari alacaklarda bu davadan önce arabulucuya başvurmak gerekir. Davada itirazın haksız olduğu ve alacağın likit olduğu anlaşılırsa borçlu aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir. Kesinleşmiş dosyanın kapatma tutarını icra dosya borcu aracıyla, son günü yasal süre aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Temsilî örnek
Bir şirkete, eski bir tedarikçisi tarafından kapanmış bir cari hesap bakiyesi için ödeme emri gönderildi. Şirket yedi gün içinde borca itiraz etti ve takip durdu. Tedarikçinin açtığı itirazın iptali davasında, şirketin banka kayıtları ve mutabakat yazısı bakiyenin ödendiğini gösterince dava reddedildi; haksız takip nedeniyle tedarikçi aleyhine kötü niyet tazminatı talebi de değerlendirildi.
İtirazdan önce hazırlayın
- Ödeme emri ve tebliğ tarihini gösteren belge
- Dosya numarası ve icra dairesi
- Borcun dayanağı olduğu iddia edilen belge
- Ödeme dekontları ve mutabakatlar
- İmza size ait değilse bunu gösteren belgeler
Sık sorulan sorular
İtiraz dilekçesine gerekçe yazmak zorunlu mu?
İlamsız takipte borca itiraz için gerekçe zorunlu değildir; ancak imzaya itiraz ayrıca belirtilmelidir. Kambiyo takibinde ise itiraz sebeplerinin açıkça gösterilmesi ve belgelendirilmesi gerekir.
Yalnızca faize itiraz edebilir miyim?
Evet. Asıl alacağı kabul edip faiz oranına ya da işlemiş faiz tutarına itiraz edebilirsiniz; kabul edilen kısım için takip devam eder.
Alacaklı haksız takip yaptıysa tazminat isteyebilir miyim?
Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, itirazın iptali davası reddedildiğinde alacaklı aleyhine de alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.


