İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Gayrimenkul

Kira Tespit ve Tahliye Davası: Artış Sınırı, Süreler ve Arabuluculuk

Kira artışının yasal sınırı, beş yılı dolduran kiralarda kira tespit davası, davanın açılma zamanı, tahliye sebepleri (ihtiyaç, tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, on yıllık uzama) ve dava şartı arabuluculuk.

Av. Arb. Cevahir Cem YarımKurucu avukat · Arabulucu Güncellendi: 4 dk okuma

Kısaca

  • Konut ve çatılı işyeri kiralarında yıllık artış, bir önceki kira yılındaki TÜFE’nin on iki aylık ortalamasını geçemez.
  • Beş yılı dolduran kira ilişkilerinde yeni kira bedeli, emsal kiralar da gözetilerek hâkim tarafından belirlenebilir.
  • Tahliye ancak kanunda sayılan sebeplerle ve belirli süreler içinde istenebilir.
  • Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Kira ilişkisi, kiraya veren ile kiracı arasında en sık uyuşmazlık çıkan sözleşmelerden biridir. Türk Borçlar Kanunu, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıyı korumak için kira bedelinin artırılmasını ve sözleşmenin sona erdirilmesini sıkı kurallara bağlamıştır. Kiraya veren için ise bu kuralların bilinmesi, haklı bir talebin süre ya da usul hatası yüzünden kaybedilmemesi anlamına gelir.

Artış sınırı ve kira tespit davası

Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Sözleşmede artış hükmü yoksa ya da taraflar anlaşamazsa kira bedeli, aynı sınırı aşmamak üzere hâkim tarafından belirlenir. Bu oranı kira artışı aracıyla hesaplayabilirsiniz.

Beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ise yeni kira yılının bedeli; TÜFE’deki değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Bu durumda kira, piyasa değerine yaklaştırılabilir.

Dava ne zaman açılmalı?

Kira tespit davası her zaman açılabilir; ancak yeni kira bedelinin hangi dönemden itibaren geçerli olacağı davanın açılma zamanına bağlıdır. Dava yeni kira döneminin başlangıcından en az otuz gün önce açılırsa ya da kiraya veren bu süre içinde kira bedelinin artırılacağını yazılı olarak bildirirse, belirlenen kira yeni dönemin başından itibaren geçerli olur. Aksi hâlde yeni bedel bir sonraki kira döneminden itibaren uygulanır. Sözleşmede artış hükmü varsa bu kural yorumla değişebileceğinden dava takvimi dikkatle planlanmalıdır.

Tahliye sebepleri

  • İhtiyaç: Kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu ya da bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut veya işyeri ihtiyacı varsa, sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açılabilir. İhtiyacın gerçek ve sürekli olması gerekir.
  • Yeniden inşa veya esaslı onarım: Kiralananın kullanılmasını imkânsız kılan kapsamlı bir inşaat ya da onarım için tahliye istenebilir.
  • Tahliye taahhüdü: Kiralananın tesliminden sonra yazılı olarak verilen tahliye taahhüdünde belirtilen tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi ya da dava yoluna gidilebilir.
  • İki haklı ihtar: Kiracı bir kira yılı içinde kira bedelini ödemediği için iki kez haklı olarak yazılı ihtar almışsa, kira süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye istenebilir.
  • On yıllık uzama süresi: Konut ve çatılı işyeri kiralarında on yıllık uzama süresi dolduktan sonra kiraya veren, herhangi bir sebep göstermeksizin, her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirebilir.

Süreler

Kira tespitinde dava ya da yazılı bildirim
Yeni dönemden en az 30 gün önce
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası
Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 1 ay
Tahliye taahhüdüne dayalı takip ya da dava
Taahhüt tarihinden itibaren 1 ay
Temerrüt ihtarında ödeme süresi
En az 30 gün

Önce arabuluculuk

1 Eylül 2023’ten bu yana kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Tahliye taahhüdüne ya da kira alacağına dayalı icra takipleri ise doğrudan başlatılabilir. Arabuluculuk görüşmesinde varılan anlaşma, kira bedeli ya da tahliye tarihi konusunda hızlı ve kesin bir çözüm sağlar; anlaşma belgesi ilam niteliği taşıyabilir.

Temsilî örnek

Yedi yıldır aynı daireyi kiralayan bir kiracının ödediği bedel, çevredeki benzer dairelerin yarısının altında kalmıştı. Kiraya veren, yeni kira döneminden kırk gün önce arabulucuya başvurdu; anlaşma sağlanamayınca kira tespit davası açıldı. Bilirkişi emsal kiraları inceledi ve mahkeme hakkaniyet indirimi uygulayarak yeni bedeli belirledi; bedel yeni dönemin başından itibaren uygulandı.

Hazırlayın

  • Kira sözleşmesi ve varsa ek protokoller
  • Kira ödemelerini gösteren banka dekontları
  • Gönderilen ve alınan ihtarnameler
  • Tapu kaydı ve kiralananın fotoğrafları
  • Emsal kira ilanları ya da emlak değerlemeleri

Sık sorulan sorular

Ev sahibi evi satarsa çıkmak zorunda mıyım?

Hayır, kendiliğinden değil. Yeni malik, kiralananı kendisi ya da yakınları için kullanma ihtiyacı varsa kanunda öngörülen süreler içinde bildirim yaparak ve dava açarak tahliye isteyebilir.

Depozito ne kadar olabilir?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz. Para olarak verilen güvence, kiracı ve kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek biçimde vadeli bir hesaba yatırılır.

Kirayı geç ödersem hemen tahliye edilir miyim?

Hayır. Temerrüt hâlinde kiraya veren yazılı ihtarla en az otuz günlük süre verir; bu süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedip tahliye isteyebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

Gayrimenkul6 dk

10 SORUDA GEÇİT HAKKI DAVASI

1-Geçit Hakkı Davası Nedir ? a-Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedeni olmuş, geçit hakkı…

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.