İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Kişisel Veriler (KVKK)

Kişisel Veri İhlali Bildirimi: 72 Saat İçinde Ne Yapılmalı?

Veriler sızdığında ya da sistemlere izinsiz erişildiğinde veri sorumlusunun yükümlülükleri: ihlalin tespiti, Kurul’a 72 saat içinde bildirim, ilgili kişilere bildirim ve sonrasında alınacak önlemler.

Av. Arb. Cevahir Cem YarımKurucu avukat · Arabulucu Güncellendi: 3 dk okuma

Kısaca

  • İşlenen kişisel verilerin kanuna aykırı olarak başkalarınca ele geçirilmesi hâlinde veri sorumlusu bunu ilgili kişiye ve Kurul’a bildirmek zorundadır.
  • Kurul, Kurul’a bildirim için ihlalin öğrenilmesinden itibaren 72 saatlik süre öngörmüştür.
  • Etkilenen kişilere bildirim, kim olduklarının tespit edilmesinden sonra makul en kısa sürede yapılmalıdır.
  • Bildirim bir itiraf değil, yükümlülüktür; geç ya da eksik bildirim ayrı bir yaptırım riskidir.

Bir çalışanın kaybettiği dizüstü bilgisayar, yanlış kişiye gönderilen bir e-posta, ele geçirilen bir müşteri veri tabanı ya da fidye yazılımıyla şifrelenen sunucular: Kişisel veri ihlali her ölçekte şirketin başına gelebilir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 12. maddesi, verilerin kanuna aykırı olarak başkalarınca elde edilmesi hâlinde veri sorumlusunun bu durumu en kısa sürede ilgili kişiye ve Kurul’a bildirmesini öngörür. İhlalin ilk saatlerinde yapılanlar, sonradan hem zararın boyutunu hem de yaptırım riskini belirler.

İlk saatler: tespit ve sınırlama

Önce ihlalin gerçekten yaşanıp yaşanmadığı ve kapsamı anlaşılmalıdır. Hangi sistemler etkilendi, hangi veri kategorileri ve kaç kişi söz konusu, ihlal ne zaman başladı ve ne zaman fark edildi? Bu sorulara verilen yanıtlar ve yapılan her işlem, saatleriyle birlikte yazılı bir kayıtta tutulmalıdır. Aynı anda sızıntıyı durduracak teknik önlemler alınır: şifreler değiştirilir, ele geçirilen hesaplar kapatılır, etkilenen sistemler ağdan ayrılır. Delil niteliğindeki kayıtların silinmemesine özen gösterilmelidir.

Kurul’a bildirim

Kurul, veri sorumlusunun ihlali öğrendiği andan itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde Kurul’a bildirim yapmasını öngörmüştür. Bildirim, Kurum’un yayımladığı ihlal bildirim formu kullanılarak yapılır. Formda ihlalin tarihi ve öğrenildiği tarih, etkilenen veri kategorileri ve kişi sayısı, ihlalin olası sonuçları, alınan ve alınacak önlemler ile irtibat bilgileri yer alır. Tüm bilgilerin bu süre içinde toplanamaması bildirimi ertelemek için sebep değildir; bilgiler aşamalı olarak tamamlanabilir. 72 saat aşılırsa gecikmenin gerekçesi de bildirime eklenmelidir.

İlgili kişilere bildirim

Verileri etkilenen kişilere, kim olduklarının tespit edilmesinden sonra makul en kısa sürede, iletişim adresi biliniyorsa doğrudan, bilinmiyorsa uygun yöntemlerle bildirim yapılır. Bildirimde ihlalin ne zaman ve nasıl gerçekleştiği, hangi verilerin etkilendiği, olası sonuçlar, alınan önlemler ve kişilerin kendilerini korumak için yapabilecekleri (şifre değiştirme, banka ile iletişime geçme gibi) açık ve sade bir dille anlatılmalıdır. Kurul, gerekli gördüğünde ihlali kendi internet sitesinde ya da başka yollarla ilan edebilir.

Veri ihlalinde zaman çizelgesi

Kurul’a bildirim
İhlalin öğrenilmesinden itibaren en geç 72 saat
İlgili kişilere bildirim
Kişilerin tespitinden sonra makul en kısa süre
Eksik bilgilerin tamamlanması
Öğrenildikçe, gecikmeden
İdari para cezasına karşı dava
Tebliğden itibaren 60 gün (idare mahkemesi)

İhlalden sonra

Bildirimle süreç bitmez. İhlalin kök nedeni araştırılmalı, benzer bir olayın tekrarını önleyecek teknik ve idari tedbirler belirlenmeli, çalışanlara gerekli eğitim verilmelidir. Hizmet aldığınız bir yazılım ya da barındırma firması ihlale yol açtıysa sözleşmedeki sorumluluk ve tazmin hükümleri incelenir. Kurul’un yapacağı incelemede, ihlalden önce bir veri ihlali müdahale planının bulunup bulunmadığı ve planın uygulanıp uygulanmadığı da değerlendirilir.

Temsilî örnek

Bir e-ticaret şirketinin müşteri listesi, bir çalışanın e-posta hesabının ele geçirilmesiyle dışarı sızdı. Şirket aynı gün hesabı kapattı, olayın zaman çizelgesini çıkardı ve ikinci gün Kurul’a bildirimde bulundu; eksik kalan etkilenen kişi sayısını birkaç gün içinde tamamladı. Müşterilere gönderilen bildirimde sahte e-postalara karşı uyarı yapıldı. Kurul incelemesinde şirketin hızlı hareket etmesi ve müdahale planını uygulaması lehine değerlendirildi.

Önceden hazırlayın

  • Veri ihlali müdahale planı ve sorumlu kişilerin listesi
  • Kurul ihlal bildirim formunun doldurulmuş taslağı
  • İlgili kişilere gönderilecek bildirim metni şablonu
  • Sistem ve erişim kayıtlarının (log) saklandığı yerler
  • Yazılım ve barındırma sağlayıcılarıyla yapılan sözleşmeler
  • Kişisel veri işleme envanteri

Sık sorulan sorular

Sızan veri az sayıda kişiye aitse yine bildirim gerekir mi?

Kanun bildirim yükümlülüğü için bir kişi sayısı alt sınırı öngörmez. Etkilenen kişi sayısı az olsa da ihlal Kurul’a ve ilgili kişilere bildirilmelidir.

Fidye yazılımı verileri şifreledi ama dışarı çıkarılıp çıkarılmadığını bilmiyoruz. Ne yapmalıyız?

Verilerin ele geçirilmiş olma ihtimali ciddiyse bildirim yapılmalıdır. Kesin bilgi beklemek süreyi kaçırmaya yol açar; bildirim, inceleme ilerledikçe güncellenebilir.

İhlali bildirirsek ceza almaktan kurtulur muyuz?

Bildirim tek başına cezayı ortadan kaldırmaz; ancak bildirim yapılmaması ya da geciktirilmesi ayrı bir ihlal oluşturur. Hızlı bildirim, etkin önlemler ve önceden hazırlanmış bir müdahale planı, Kurul’un değerlendirmesinde olumlu etki yapar.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.