İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Şirket Danışmanlığı

Limited Şirkette Pay Devri ve Ortaklıktan Çıkma: Şekil, Onay ve Değer

Limited şirket paylarının devrinde yazılı şekil ve noter onayı, genel kurul onayı, pay defteri ve tescil; ortaklıktan çıkma ve çıkarma, ayrılma akçesi ve kamu borçlarından sorumluluk.

Av. Arb. Cevahir Cem YarımKurucu avukat · Arabulucu Güncellendi: 3 dk okuma

Kısaca

  • Limited şirkette pay devri yazılı yapılır ve imzalar noterce onaylanır; şekle uyulmayan devir geçersizdir.
  • Esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe devir genel kurulun onayıyla geçerlilik kazanır; genel kurul üç ay içinde reddetmezse onaylamış sayılır.
  • Ortak, esas sözleşmede öngörülmüşse ya da haklı sebep varsa şirketten çıkabilir; çıkan ortağa payının gerçek değeri ödenir.
  • Ortaklar, şirketin ödenmeyen kamu borçlarından payları oranında sorumlu olabilir; bu durum devir sözleşmesinde gözetilmelidir.

Limited şirket, Türkiye’de küçük ve orta ölçekli işletmelerin en çok tercih ettiği şirket türüdür. Ortak sayısının az olması ve ortaklar arasındaki kişisel güven ilişkisi nedeniyle kanun, pay devrini anonim şirkete göre daha sıkı kurallara bağlamıştır. Bir ortağın şirketten ayrılmak istemesi ya da yeni bir ortağın alınması durumunda bu kuralların bilinmesi, sonradan geçersizlik tartışmalarının önüne geçer.

Pay devrinin şekli

Türk Ticaret Kanunu’nun 595. maddesine göre esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran sözleşme yazılı şekilde yapılır ve imzaların noterce onaylanması gerekir. Esas sözleşmede ek ödeme, yan edim, önalım, geri alım ve rekabet yasağı gibi yükümlülükler varsa bunların devir sözleşmesinde de belirtilmesi gerekir. Şekle uyulmadan, örneğin yalnızca bir protokolle yapılan devir hükümsüzdür.

Genel kurul onayı ve tescil

Esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe pay devri genel kurulun onayıyla geçerlilik kazanır. Genel kurul, sebep göstermeksizin onay vermeyi reddedebilir; ancak onay talebinden itibaren üç ay içinde reddetmezse devri onaylamış sayılır. Onaylanan devir müdürler tarafından pay defterine işlenir ve ticaret siciline tescil ettirilir. Esas sözleşme devri tamamen yasaklayabilir ya da onay için belirli sebepler öngörebilir; bu nedenle devir görüşmesine başlamadan önce esas sözleşme incelenmelidir.

Ortaklıktan çıkma ve çıkarma

Esas sözleşmede çıkma hakkı tanınmışsa ortak bu hükümlere göre şirketten ayrılabilir. Böyle bir hüküm yoksa ortak, haklı sebeplerin varlığı hâlinde mahkemeden çıkmasına izin verilmesini isteyebilir. Ortakların birbirine güvenini temelden sarsan davranışlar, uzun süre kâr dağıtılmaması ya da ortağın bilgi alma hakkının sürekli engellenmesi haklı sebep olarak değerlendirilebilir. Şirket de esas sözleşmede öngörülen sebeplerle genel kurul kararıyla ya da haklı sebeple mahkeme kararıyla bir ortağı çıkarabilir.

Ayrılan ortak, payının gerçek değerine karşılık gelen ayrılma akçesine hak kazanır. Gerçek değer çoğu zaman bilirkişi incelemesiyle, şirketin varlıkları, kârlılığı ve gelecekteki nakit akışları dikkate alınarak belirlenir.

Süreler

Genel kurulun onay için yanıt süresi
Onay talebinden itibaren 3 ay
Pay defterine kayıt ve tescil
Onaydan sonra gecikmeden
Genel kurul kararının iptali davası
Karar tarihinden itibaren 3 ay

Kamu borçları ve vergi

Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen amme alacaklarından sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir. Pay devrinde bu sorumluluğun devreden ve devralan arasında nasıl paylaşılacağı sözleşmede açıkça düzenlenmelidir. Payın elden çıkarılmasından doğan kazancın vergilendirilmesi de devrin zamanlaması ve bedeli bakımından mali müşavirle birlikte değerlendirilmelidir.

Temsilî örnek

İki ortaklı bir limited şirkette ortaklardan biri payını üçüncü bir kişiye devretmek istedi. Esas sözleşmede diğer ortağa önalım hakkı tanındığı görüldü. Önce önalım hakkı kullandırıldı; ortağın almaması üzerine noter onaylı devir sözleşmesi imzalandı, genel kurul onayı alındı, devir pay defterine işlendi ve tescil ettirildi. Sözleşmeye, devir tarihinden önceki dönemin vergi ve SGK borçlarının devredene ait olduğu hükmü eklendi.

Devirden önce hazırlayın

  • Güncel esas sözleşme ve tadil metinleri
  • Pay defteri ve son genel kurul tutanakları
  • Şirketin vergi ve SGK borç durumunu gösteren yazılar
  • Son bilanço ve gelir tablosu
  • Devreden ve devralanın kimlik ve imza bilgileri

Sık sorulan sorular

Pay devri için noterde mi imzalamak gerekir?

İmzaların noterce onaylanması yeterlidir; sözleşmenin noterde düzenlenmesi zorunlu değildir. Uygulamada sözleşme önceden hazırlanır ve imzalar noter huzurunda atılır.

Tek ortaklı limited şirkette genel kurul onayı nasıl alınır?

Tek ortaklı şirkette genel kurulun yetkileri tek ortak tarafından kullanılır; onay kararı ortak tarafından yazılı olarak verilir ve karar defterine işlenir.

Ortağım bilgi vermiyor, ne yapabilirim?

Her ortak şirketin işleri ve hesapları hakkında bilgi isteme ve inceleme hakkına sahiptir. Bu hak engellenirse mahkemeden bilgi verilmesi istenebilir; sürekli engelleme ayrıca haklı sebeple çıkma davasının gerekçelerinden biri olabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.