İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Kişisel Veriler (KVKK)

Çerez Politikası ve Çerez Onayı: Web Siteleri KVKK’ya Nasıl Uyar?

Web sitelerinde çerez kullanımının KVKK bakımından kuralları: hangi çerezler açık rıza gerektirir, çerez bildirimi nasıl tasarlanır, çerez aydınlatma metninde neler bulunur ve sık yapılan hatalar.

Kısaca

  • Çerezler aracılığıyla kişisel veri işleniyorsa KVKK uygulanır; aydınlatma her durumda gerekir.
  • Sitenin çalışması için zorunlu çerezler açık rıza gerektirmez; reklam, hedefleme ve çoğu analitik çerez için ziyaretçinin açık rızası aranır.
  • Rıza, çerez yerleştirilmeden önce alınmalı; “kabul et” ve “reddet” seçenekleri aynı kolaylıkta sunulmalıdır.
  • Siteye erişimi tüm çerezlerin kabulüne bağlayan “çerez duvarı” geçerli bir rıza doğurmaz.

Çerez, bir internet sitesi ziyaret edildiğinde kullanıcının cihazına yerleştirilen ve site tarafından sonradan okunabilen küçük metin dosyasıdır. Oturumun açık kalması ya da dil tercihinin hatırlanması gibi masum işlevlerin yanında, ziyaretçinin siteler arası davranışının izlenmesi ve kişiye özel reklam gösterilmesi için de kullanılır. Çerezle elde edilen bilgi belirli ya da belirlenebilir bir kişiyle ilişkilendirilebildiği ölçüde kişisel veridir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, konuya ilişkin beklentilerini Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber’de ayrıntılı olarak açıklamıştır.

Çerez türleri

Hukuki değerlendirme, çerezin kimin tarafından ve ne amaçla yerleştirildiğine göre yapılır. Birinci taraf çerezler ziyaret edilen sitenin kendisi tarafından, üçüncü taraf çerezler başka bir alan adı (örneğin bir reklam ağı ya da sosyal medya eklentisi) tarafından yerleştirilir. Süresine göre oturum çerezleri tarayıcı kapatıldığında silinir, kalıcı çerezler belirli bir süre cihazda kalır. Amacına göre ise zorunlu, işlevsel, analitik (performans) ve reklam/pazarlama çerezleri ayrılır.

Hangi çerezler için açık rıza gerekmez?

Rehber, iki ölçütten birinin karşılanması hâlinde açık rıza aranmayacağını belirtir: çerezin yalnızca elektronik haberleşme şebekesi üzerinden iletişimin sağlanması amacıyla kullanılması ya da kullanıcının açıkça talep ettiği bir bilgi toplumu hizmetinin sunulması için kesinlikle gerekli olması. Alışveriş sepetini hatırlayan, oturumu açık tutan, güvenlik doğrulaması yapan ya da yük dengelemesi sağlayan çerezler bu kapsamdadır. Bu çerezler için hukuki sebep çoğunlukla sözleşmenin ifası ya da meşru menfaattir; rıza istenmez, ancak aydınlatma metninde yer almaları gerekir.

Hangi çerezler açık rıza gerektirir?

Ziyaretçinin ilgi alanlarına göre profilinin çıkarılması, siteler arası izlenmesi ve hedefli reklam gösterilmesi için kullanılan çerezler açık rızaya tabidir. Sosyal medya eklentilerinin, üye olmayan ya da oturum açmamış ziyaretçileri izlemek için yerleştirdiği çerezler de aynı şekilde değerlendirilir. Analitik çerezler, sitenin sahibine yararlı olsa da kullanıcının talep ettiği hizmetin sunulması için kesinlikle gerekli sayılmaz; bu nedenle Rehber’e göre kural olarak açık rıza gerektirir.

Geçerli bir çerez onayı nasıl alınır?

Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır. Çerez bildirimi tasarlanırken bu üç unsur şöyle karşılanır:

  • Önce rıza, sonra çerez: Rıza gerektiren çerezler, ziyaretçi onay vermeden cihaza yerleştirilmemelidir. Bildirim görünürken arka planda reklam çerezlerinin çalışması en sık rastlanan aykırılıktır.
  • Aktif bir davranış: Önceden işaretlenmiş kutucuklar, sayfayı kaydırmaya devam etmek ya da “siteyi kullanarak çerezleri kabul etmiş sayılırsınız” ifadesi rıza sayılmaz.
  • Eşit seçenekler: “Kabul et” düğmesi ne kadar görünür ve kolaysa “reddet” seçeneği de aynı düzeyde olmalıdır. Reddetmenin birkaç ek tıklama gerektirmesi ya da soluk renkle gizlenmesi rızanın özgürlüğünü zedeler.
  • Amaca göre ayrım: Ziyaretçi, analitik ve reklam çerezleri gibi farklı amaçlar için ayrı ayrı tercih yapabilmelidir.
  • Geri alma: Verilen rıza, verildiği kadar kolay geri alınabilmeli; sitede tercihlerin değiştirilebileceği kalıcı bir bağlantı bulunmalıdır.
  • Çerez duvarı olmamalı: İçeriğe erişimin tüm çerezlerin kabul edilmesine bağlanması, ziyaretçiye gerçek bir seçenek bırakmadığından geçerli rıza sayılmaz.

Rızanın alındığını ispat yükü veri sorumlusundadır; bu nedenle tercih kayıtlarının tutulması gerekir.

Çerez aydınlatma metni

Aydınlatma yükümlülüğü rızadan bağımsızdır ve zorunlu çerezler dâhil tüm çerezleri kapsar. Metinde veri sorumlusunun kimliği, kullanılan çerezlerin türleri ve amaçları, çerezlerle toplanan verilerin kimlere aktarıldığı, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları yer almalıdır. Aydınlatma ile rıza beyanının aynı metinde iç içe verilmemesi, çerez bildiriminin ilk katmanında kısa bilgi, ayrıntılı metinde ise tam aydınlatma sunulması uygun bir yöntemdir. Çerezlerin adının, sağlayıcısının ve süresinin bir tabloda gösterilmesi şeffaflığı artırır.

Yurt dışı kaynaklı araçlar

Analitik, reklam ve sohbet araçlarının çoğu yurt dışında yerleşik sağlayıcılara aittir ve çerezlerle toplanan veriler bu sağlayıcıların sunucularına gider. Bu durum yurt dışına aktarım kurallarını da gündeme getirir. Site sahibinin, kullandığı her aracın hangi veriyi nereye gönderdiğini bilmesi ve gerekmeyenleri kaldırması uyumun ilk adımıdır.

Sık yapılan hatalar

  • Yalnızca “Tamam” düğmesi bulunan, reddetme imkânı tanımayan bildirim kullanmak.
  • Bildirim eklentisini kurup çerezleri gerçekten engelleyecek biçimde yapılandırmamak.
  • Başka bir siteden kopyalanan çerez politikasını, sitede kullanılmayan çerezlerle birlikte yayımlamak.
  • Site tasarımı değiştiğinde ya da yeni bir araç eklendiğinde metni güncellememek.
  • Mobil uygulamalardaki izleme araçlarını (SDK) çerezlerle aynı kapsamda değerlendirmemek.

Çerez türüne göre özet

Oturum, sepet, güvenlik çerezleri
Açık rıza gerekmez · aydınlatma gerekir
Dil ve tercih çerezleri
Kullanıcının talep ettiği hizmet için gerekliyse rıza gerekmez
Analitik çerezler
Kural olarak açık rıza
Reklam, hedefleme, sosyal medya izleme çerezleri
Açık rıza

Temsilî örnek

Bir mobilya mağazasının web sitesinde “Bu site çerez kullanır — Tamam” yazılı bir şerit vardı; ziyaretçi hiçbir şeye tıklamasa da üç ayrı reklam ağının çerezleri yükleniyordu. Site incelendiğinde kullanılan araçlar listelendi, kullanılmayan iki eklenti kaldırıldı ve bildirim yeniden yapılandırıldı: zorunlu çerezler dışındakiler ziyaretçi onay verene kadar engellendi, “kabul et” ve “reddet” düğmeleri aynı biçimde gösterildi, analitik ve reklam için ayrı tercih seçenekleri eklendi ve çerez aydınlatma metni gerçek duruma göre yazıldı.

Sitenizi kontrol edin

  • Sitede çalışan tüm çerez ve izleme araçlarının listesi
  • Her birinin amacı, sağlayıcısı ve süresi
  • Onay verilmeden yüklenen çerez var mı? (tarayıcı araçlarıyla test)
  • “Reddet” seçeneği “kabul et” kadar görünür mü?
  • Tercihler sonradan değiştirilebiliyor mu?
  • Çerez aydınlatma metni güncel mi?

Sık sorulan sorular

Sitemde yalnızca zorunlu çerezler var; çerez bildirimi koymam gerekir mi?

Açık rıza gerektiren çerez kullanılmıyorsa onay düğmeli bir bildirim zorunlu değildir. Ancak çerezlerle kişisel veri işleniyorsa aydınlatma yükümlülüğü devam eder; çerezlere ilişkin bilgilendirme metni sitede erişilebilir olmalıdır.

Ziyaretçi çerezleri reddederse siteye girişini engelleyebilir miyim?

İçeriğe erişimin rıza gerektiren çerezlerin kabulüne bağlanması, rızanın özgür iradeye dayanmasını engeller. Zorunlu olmayan çerezleri reddeden ziyaretçinin de siteyi kullanabilmesi gerekir.

Çerez rızasını ne kadar süre sonra yeniden sormalıyım?

Kanun’da belirli bir süre yoktur. Rızanın süresiz geçerli sayılmaması, makul aralıklarla ve kullanılan çerezler ya da amaçlar değiştiğinde yenilenmesi uygun olur; ret tercihinin de aynı şekilde hatırlanması, ziyaretçinin her girişte yeniden sorgulanmaması gerekir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.