İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Kişisel Veriler (KVKK)

Kişisel Veri İşleme Envanteri Nasıl Hazırlanır?

KVKK uyumunun temel belgesi olan kişisel veri işleme envanterinin içeriği, kimlerin hazırlamak zorunda olduğu, birim görüşmeleriyle nasıl çıkarıldığı ve sık yapılan hatalar.

Kısaca

  • Envanter; şirketin hangi kişisel verileri, hangi amaç ve hukuki sebeple işlediğini, kimlere aktardığını ve ne kadar sakladığını gösteren tablodur.
  • VERBİS’e kayıt yükümlüsü olan veri sorumluları envanter hazırlamak zorundadır; kayıttan muaf olanlar için de uyum çalışmasına uygun bir başlangıçtır.
  • Envanter masa başında değil, birimlerle yapılan görüşmelerle ve kullanılan formlar incelenerek çıkarılır.
  • Aydınlatma metinleri, saklama ve imha politikası ve VERBİS kaydı envanterdeki bilgilere dayanır.

Kurul incelemelerinde veri sorumlularının en sık zorlandığı nokta, “bu veriyi neden ve hangi hukuki sebeple işliyorsunuz?” sorusuna belgeyle yanıt verebilmektir. Bu sorunun yanıtı kişisel veri işleme envanterinde durur. Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik envanteri; veri sorumlularının iş süreçlerine bağlı olarak yürüttükleri veri işleme faaliyetlerini, işleme amaçları ve hukuki sebebi, veri kategorisi, aktarılan alıcı grubu ve veri konusu kişi grubuyla ilişkilendirerek oluşturdukları, azami saklama süresini, yabancı ülkelere aktarımı öngörülen verileri ve veri güvenliğine ilişkin tedbirleri açıkladıkları belge olarak tanımlar.

Envanterde hangi başlıklar bulunur?

Yönetmelikteki tanımdan hareketle, bir envanter satırında en az şu bilgiler yer alır:

  • Süreç ve faaliyet: İşe alım, bordro, sipariş, teslimat, ziyaretçi kaydı gibi
  • Veri kategorisi: Kimlik, iletişim, özlük, finans, görsel ve işitsel kayıt, sağlık bilgisi gibi
  • İşleme amacı: Verinin o süreçte neden gerekli olduğu
  • Hukuki sebep: Kanun’un 5. ya da 6. maddesindeki şartlardan hangisi
  • Veri konusu kişi grubu: Çalışan, aday, müşteri, tedarikçi yetkilisi, ziyaretçi
  • Alıcı grupları: Verinin aktarıldığı kişi ve kurumlar
  • Yurt dışına aktarım: Varsa hangi veriler, hangi yolla
  • Saklama süresi: Azami süre ve dayanağı
  • Güvenlik tedbirleri: Alınan teknik ve idari tedbirler

Uygulamada bu başlıklara verinin tutulduğu ortam (yazılım, dosya dolabı, bulut), verinin kaynağı ve sorumlu birim de eklenir; bu ek sütunlar zorunlu değildir, ancak envanterin gündelik işlerde kullanılmasını kolaylaştırır.

Envanter nasıl çıkarılır?

İlk adım, şirketin süreçlerini birim birim listelemektir. Ardından her birimin sorumlusuyla görüşülür ve gerçekte kullanılan formlar, yazılım ekranları, tablolar ve arşivler incelenir. Görüşmelerde “hangi verileri tutuyorsunuz?” sorusu çoğu zaman eksik yanıt alır; bunun yerine iş akışının baştan sona anlatılması istenir: bir aday başvurduğunda ne oluyor, bir müşteri sipariş verdiğinde hangi ekranlar doluyor, bir ziyaretçi geldiğinde ne kaydediliyor? Böylece akılda olmayan veri toplama noktaları da ortaya çıkar.

İkinci adımda her faaliyet için hukuki sebep belirlenir. Bu, envanterin hukuki değerlendirme gerektiren kısmıdır. Örneğin bordro için işlenen kimlik ve banka bilgileri sözleşmenin ifası ve hukuki yükümlülüğe; iş yeri hekiminin tuttuğu sağlık kayıtları iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki yükümlülüklere dayanır. Hukuki sebebi bulunamayan faaliyetler için ya açık rıza süreci kurulur ya da veri toplanmasından vazgeçilir.

Üçüncü adım saklama süreleridir. Süre, öncelikle ilgili mevzuata göre belirlenir: iş, sosyal güvenlik, vergi ve ticaret mevzuatı farklı belgeler için farklı saklama yükümlülükleri öngörür. Mevzuatta süre yoksa, verinin işlendiği amaç için gerekli olan süre ile olası uyuşmazlıklardaki zamanaşımı süreleri dikkate alınarak gerekçeli bir süre belirlenir. “Süresiz” ya da “gerektiği kadar” gibi ifadeler saklama süresi sayılmaz.

Sık yapılan hatalar

  • Başka bir şirketin envanterini kopyalayıp adını değiştirmek; envanter gerçek süreçleri göstermelidir.
  • Yalnızca dijital kayıtları yazıp kâğıt dosyaları, kamera kayıtlarını ve araç takip verilerini unutmak.
  • Bütün faaliyetlerin hukuki sebebine “açık rıza” yazmak.
  • Hizmet sağlayıcıları (bordro firması, barındırma şirketi, çağrı merkezi) alıcı grubu olarak göstermemek.
  • Envanteri bir kez hazırlayıp yeni süreçler eklendiğinde güncellememek.

Envanterin diğer belgelerle ilişkisi

Envanter tek başına bir sonuç değil, diğer belgelerin kaynağıdır. Aydınlatma metinlerinde yer alan amaçlar, hukuki sebepler ve aktarım bilgileri envanterden alınır. VERBİS’e girilen veri kategorileri, alıcı grupları, saklama süreleri ve tedbirler envanterle aynı olmalıdır; aksi hâlde sicildeki beyan ile gerçek durum arasındaki fark bir incelemede veri sorumlusunun aleyhine değerlendirilir. Saklama ve imha politikasındaki süreler de envantere dayanır.

Envanterle bağlantılı yükümlülükler

Envanter hazırlama
VERBİS’e kayıt yükümlüsü veri sorumluları için zorunlu
Sicildeki bilgilerde değişiklik
Değişiklikten itibaren 7 gün içinde bildirim
Periyodik imha
En geç 6 ayda bir
Gözden geçirme
Süreç değiştikçe; uygulamada yılda en az bir kez

Temsilî örnek

Bir özel eğitim kurumu, envanter görüşmeleri sırasında kayıt biriminin veli görüşme notlarını bir tabloda tuttuğunu ve bu notlarda öğrencilerin sağlık durumuna ilişkin bilgilerin de yer aldığını fark etti. Tablo hiçbir aydınlatma metninde geçmiyordu ve erişimi sınırlandırılmamıştı. Envantere eklendikten sonra sağlık bilgileri için hukuki sebep ayrıca değerlendirildi, tabloya erişim yetkisi sınırlandırıldı ve saklama süresi belirlendi.

Birim görüşmelerine hazırlık

  • Birimin kullandığı boş form ve şablonlar
  • Kullanılan yazılımların ekran görüntüleri ya da alan listeleri
  • Verilerin paylaşıldığı kurum ve firmaların listesi
  • Arşiv ve yedekleme düzeni
  • Mevcut saklama alışkanlıkları ve imha uygulaması
  • Birimde verilere erişebilen kişilerin listesi

Sık sorulan sorular

VERBİS’e kayıt zorunluluğumuz yok; envanter hazırlamalı mıyız?

Envanter hazırlama yükümlülüğü sicile kayıt yükümlüsü veri sorumluları için öngörülmüştür. Ancak kayıttan muaf olanlar da aydınlatma ve veri güvenliği yükümlülüklerine tabidir; bu yükümlülüklerin doğru yerine getirilmesi için sade de olsa bir envanter hazırlanması yerinde olur.

Envanter Kurul’a gönderilir mi?

Envanter kendiliğinden Kurul’a sunulmaz; VERBİS’e envanterdeki bilgilerin özeti girilir. Bununla birlikte Kurul bir inceleme sırasında envanteri isteyebilir.

Envanteri kim hazırlamalı?

Envanter, süreçleri bilen birim sorumlularının katkısıyla hazırlanır; hukuki sebep ve saklama süresi sütunları hukuki değerlendirme gerektirir. Bilgi işlem biriminin katılımı, verinin tutulduğu ortamların ve tedbirlerin doğru yazılması için gereklidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.