İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Uluslararası İhtilaflar

Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi: Şartlar, Belgeler, Süreç

Yurt dışında verilen boşanma, nafaka, alacak ya da tazminat kararının Türkiye’de sonuç doğurması için izlenecek yollar: tanıma ve tenfiz farkı, şartlar, yetkili mahkeme, gereken belgeler ve idari tanıma.

Av. Arb. Cevahir Cem YarımKurucu avukat · Arabulucu Güncellendi: 3 dk okuma

Kısaca

  • Yabancı bir mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm etkisi için tanıma, icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir.
  • Tenfizde karşılıklılık, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeme, kamu düzenine açıkça aykırı olmama ve savunma hakkına uyulmuş olması aranır.
  • Kararın kesinleştiğini gösteren şerhli aslı, apostil ve onaylı Türkçe çevirisiyle birlikte sunulur.
  • Bazı yabancı boşanma kararları mahkemeye gitmeden nüfus müdürlüğü ya da konsolosluk aracılığıyla tanınabilir.

Yurt dışında yaşayan bir Türk vatandaşı orada boşanmış olabilir; yabancı bir şirket ülkesindeki mahkemeden Türk bir firmaya karşı alacak kararı almış olabilir ya da bir çocuk için yurt dışında nafakaya hükmedilmiş olabilir. Bu kararlar Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, yabancı kararların Türkiye’de sonuç doğurabilmesi için tanıma ve tenfiz yollarını düzenler.

Tanıma ile tenfiz arasındaki fark

Tanıma, yabancı kararın Türkiye’de kesin hüküm ya da kesin delil etkisi doğurmasını sağlar. Örneğin yurt dışında boşanan kişinin Türkiye’deki nüfus kaydında da boşanmış görünmesi tanımayla mümkündür. Tenfiz ise yabancı kararın Türkiye’de icra edilebilmesini, yani bir alacak ya da nafaka için Türk icra dairelerinde takip yapılabilmesini sağlar. Bir kararın içeriğine göre yalnızca tanıma yeterli olabilir ya da tenfiz gerekebilir.

Şartlar

Tenfiz için kararın, verildiği devletin kanunlarına göre kesinleşmiş olması ve hukuk davalarına ilişkin olması gerekir. Mahkeme ayrıca şunları inceler:

  • Karşılıklılık: Kararın verildiği devletle Türkiye arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma, kanun hükmü ya da fiili uygulama bulunmalıdır. Tanımada bu şart aranmaz.
  • Münhasır yetki: Karar, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olmalıdır.
  • Kamu düzeni: Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir.
  • Savunma hakkı: Aleyhine tenfiz istenen kişi usulüne uygun çağrılmış ve temsil edilmiş olmalı ya da karar onun yokluğunda kanunlara aykırı biçimde verilmemiş olmalıdır.

Mahkeme yabancı kararın esasını yeniden incelemez; yalnızca bu şartların varlığını denetler.

Yetkili mahkeme ve belgeler

Dava asliye hukuk mahkemesinde, aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, aleyhine tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesidir; ikisi de yoksa Ankara, İstanbul ya da İzmir mahkemelerinden birinde dava açılabilir. Dilekçeye kararın kesinleşme şerhini taşıyan aslı ya da onaylı örneği ile bunların onaylı Türkçe çevirileri eklenir. Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden gelen belgelerde apostil şerhi, diğer ülkelerde konsolosluk onayı aranır.

Yurt dışı boşanmalarda idari tanıma

Yabancı adli ya da idari makamlarca verilmiş ve kesinleşmiş boşanma kararları, eşlerin birlikte başvurması gibi şartlarla, mahkemeye gitmeden nüfus müdürlüğü ya da yurt dışındaki konsolosluk aracılığıyla nüfus kaydına işlenebilir. Bu yol daha hızlıdır; ancak eşlerden biri başvuruya katılmıyorsa ya da kararın velayet ve nafaka gibi bölümlerinin de tanınması gerekiyorsa mahkeme yoluna gidilir.

Temsilî örnek

Almanya’da yaşayan bir kadın orada boşanmış, ancak Türkiye’deki nüfus kaydında hâlâ evli görünüyordu. Eski eşi idari başvuruya katılmayınca Türkiye’de tanıma davası açıldı. Boşanma kararının kesinleşme şerhli aslı apostilli olarak getirildi ve yeminli tercümanca çevrildi; mahkeme kararın tanınmasına karar verdi ve nüfus kaydı güncellendi.

Dava için hazırlayın

  • Yabancı kararın kesinleşme şerhli aslı ya da onaylı örneği
  • Apostil şerhi ya da konsolosluk onayı
  • Karar ve şerhin yeminli tercüman tarafından yapılmış, noter onaylı Türkçe çevirisi
  • Tarafların nüfus kayıt örnekleri ve adres bilgileri
  • Yurt dışındaysanız apostilli ya da konsoloslukta düzenlenmiş vekâletname

Sık sorulan sorular

Davaya bizzat katılmam gerekir mi?

Gerekmez. Vekâletname vererek davanın avukatınız aracılığıyla yürütülmesini sağlayabilirsiniz; vekâletnameyi bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan ya da apostil şerhli olarak düzenletebilirsiniz.

Yabancı karardaki nafaka Türkiye’de takip edilebilir mi?

Evet; bunun için kararın nafakaya ilişkin bölümünün tenfizi gerekir. Tenfiz kararından sonra Türkiye’de ilamlı takip yapılabilir.

Tahkim kararları için de aynı yol mu izlenir?

Yabancı hakem kararlarının tenfizi ayrı kurallara ve Türkiye’nin taraf olduğu New York Sözleşmesi’ne tabidir. Şartlar mahkeme kararlarına benzese de inceleme ölçütleri farklıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.