Uluslararası İhtilaflar
Yabancıların Türkiye’de Taşınmaz Edinmesi: Sınırlar, İzinler ve Vatandaşlık
Yabancı gerçek kişilerin ve yabancı sermayeli şirketlerin Türkiye’de taşınmaz alırken karşılaştığı sınırlamalar, askerî ve güvenlik bölgeleri, değerleme raporu, tapu süreci ve yatırım yoluyla vatandaşlık.
Kısaca
- Yabancı gerçek kişiler, Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşı olmak şartıyla Türkiye’de taşınmaz edinebilir.
- Bir yabancının edinebileceği toplam alan ülke genelinde 30 hektarı, aynı ilçede ise ilçenin özel mülkiyete konu yüzölçümünün yüzde 10’unu geçemez.
- Askerî yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde edinim izne tabidir; yabancıya satışta değerleme raporu aranır.
- Belirli değerin üzerindeki taşınmaz yatırımı, şartları sağlanırsa Türk vatandaşlığı başvurusuna imkân verir.
Türkiye, yabancıların taşınmaz edinimine kural olarak açık bir ülkedir; ancak bu edinim kamu düzeni ve güvenlik gerekçesiyle bazı sınırlamalara tabidir. 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesi yabancı gerçek kişilerin, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve ilgili düzenlemeler ise yabancı sermayeli şirketlerin taşınmaz edinimini düzenler. Sınır illerinden biri olan Kırklareli’de, özellikle askerî ve güvenlik bölgelerine ilişkin kurallar uygulamada sık karşımıza çıkar.
Kimler ve ne kadar edinebilir?
Yabancı gerçek kişiler, Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşı olmak kaydıyla ve kanuni sınırlamalara uyulmak şartıyla konut, işyeri ya da arsa edinebilir. Bir yabancının ülke genelinde edinebileceği taşınmazların toplam yüzölçümü 30 hektarı, aynı ilçede ise ilçenin özel mülkiyete konu toplam yüzölçümünün yüzde 10’unu aşamaz. Arsa niteliğindeki taşınmazlarda, edinimden sonra belirli süre içinde projenin ilgili bakanlığa sunulması gibi ek yükümlülükler de bulunabilir.
Türkiye’de kurulmuş yabancı sermayeli şirketler ise esas sözleşmelerinde yazılı faaliyetleri için taşınmaz edinebilir; bu edinim ilgili valilik aracılığıyla yapılan değerlendirmeye tabidir.
Askerî ve güvenlik bölgeleri
Askerî yasak bölgeler ve özel güvenlik bölgelerinde yabancıların taşınmaz edinmesi yasaktır ya da izne bağlıdır. Tapu müdürlüğü, satıştan önce taşınmazın bu bölgelerde kalıp kalmadığını ilgili askerî makamlara sorar; izin süreci birkaç haftayı bulabilir. Bu nedenle sınır bölgelerinde satış görüşmesine başlamadan önce taşınmazın konumu kontrol edilmelidir.
Tapu süreci
Yabancıya yapılacak satışlarda, lisanslı bir değerleme kuruluşu tarafından hazırlanmış güncel değerleme raporu aranır. Başvuru tapu müdürlüğüne yapılır; alıcının pasaportu ve noter onaylı Türkçe çevirisi, vergi kimlik numarası ve fotoğrafı istenir. Türkçe bilmeyen alıcı için işlem sırasında yeminli tercüman bulunması zorunludur. Alıcı vekâletname ile de temsil edilebilir; yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerde apostil şerhi ve Türkçe çeviri gerekir. Tapu harcı ve döner sermaye ücreti genel kurallara göre ödenir; tutarı tapu harcı aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Yatırım yoluyla vatandaşlık ve ikamet
En az 400.000 ABD doları değerinde taşınmaz edinip tapu kaydına üç yıl süreyle satılmayacağına dair şerh koyduran yabancılar, diğer şartları da sağlarsa istisnai yoldan Türk vatandaşlığı için başvurabilir. Taşınmaz edinimi ayrıca kısa dönem ikamet izni başvurusunun dayanaklarından biri olabilir; ancak ikamet için belirli değer eşikleri ve bazı mahallelerde ikamete kapalılık uygulamaları bulunur. Genel ikamet ve vatandaşlık sürelerini vatandaşlık ve ikamet süresi aracıyla görebilirsiniz.
Akılda tutulacak sınırlar
- Ülke genelinde toplam alan
- En fazla 30 hektar
- Aynı ilçede
- Özel mülkiyete konu alanın en fazla %10’u
- Vatandaşlık için taşınmaz yatırımı
- En az 400.000 ABD doları · 3 yıl satılmaz şerhi
Temsilî örnek
Bulgaristan vatandaşı bir alıcı, Kırklareli’nde sınıra yakın bir köyde bağ evi satın almak istedi. Satış görüşmesinden önce taşınmazın güvenlik bölgesinde kalıp kalmadığı araştırıldı, değerleme raporu hazırlatıldı ve tapu müdürlüğü aracılığıyla izin süreci başlatıldı. İzin alındıktan sonra yeminli tercüman eşliğinde tapu işlemi tamamlandı.
Satıştan önce hazırlayın
- Güncel tapu kaydı ve takyidat bilgisi
- İmar durumu ve varsa yapı kullanma izni
- Alıcının pasaportu ve noter onaylı Türkçe çevirisi
- Vergi kimlik numarası
- Lisanslı kuruluştan değerleme raporu
- Gerekirse apostilli vekâletname ve yeminli tercüman
Sık sorulan sorular
Yabancı bir alıcı tapuda kendi dilinde işlem yapabilir mi?
Resmî işlem Türkçe yapılır; Türkçe bilmeyen alıcı için işlem sırasında yeminli bir tercüman bulunması zorunludur.
Yabancıya satılan taşınmaz için ödeme nasıl ispatlanır?
Vatandaşlık başvurusu gibi durumlarda ödemenin banka kanalıyla yapıldığının ve döviz alım belgelerinin gösterilmesi gerekir. Bu nedenle ödemenin bankadan, tapu bedeliyle uyumlu biçimde yapılması önemlidir.
Yabancı, Türk şirketi üzerinden taşınmaz alabilir mi?
Yabancı sermayeli şirketler esas sözleşmelerindeki faaliyetler için taşınmaz edinebilir; ancak bu edinim ayrı bir değerlendirmeye tabidir ve yalnızca sınırlamaları aşmak amacıyla kullanılmamalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.


