Kişisel Veriler (KVKK)
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na Şikâyet: Şartlar, Süreler ve İnceleme Süreci
KVKK Kurulu’na şikâyet nasıl yapılır? Önce veri sorumlusuna başvuru şartı, otuz ve altmış günlük süreler, dilekçede bulunması gerekenler, ihbar ile şikâyet farkı, inceleme süreci ve Kurul kararına karşı yargı yolu.
Kısaca
- Kurul’a şikâyet için önce veri sorumlusuna usulüne uygun bir başvuru yapılmış olması gerekir.
- Şikâyet süresi, veri sorumlusunun yanıtını öğrenmeden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gündür.
- Kurul, şikâyet üzerine ya da ihlal iddiasını öğrendiğinde resen inceleme yapabilir; veri sorumlusu istenen bilgi ve belgeleri on beş gün içinde göndermek zorundadır.
- Kurul tazminata hükmetmez; tazminat için genel hükümlere göre mahkemede dava açılır.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun karar organıdır ve Kanun’un uygulanmasını gözetir. Kişiler, verilerinin hukuka aykırı işlendiğini düşündüklerinde Kurul’a başvurabilir; ancak bu yol belirli bir sıraya ve sürelere bağlıdır. Usule ilişkin eksiklikler, şikâyetlerin esasına girilmeden sonuçlanmasının en yaygın nedenidir.
Ön şart: veri sorumlusuna başvuru
Kanun’un 14. maddesine göre, 13. madde uyarınca başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz. Önce veri sorumlusuna başvurulması ve başvurunun reddedilmesi, yanıtın yetersiz bulunması ya da otuz gün içinde yanıt verilmemesi gerekir. Başvurunun Tebliğ’de sayılan yöntemlerden biriyle yapılmış olması da aranır; çağrı merkezine yapılan sözlü talep ya da sosyal medya mesajı başvuru sayılmaz.
Süreler
İlgili kişi, veri sorumlusunun yanıtını öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul’a şikâyette bulunabilir. İki süre birlikte işler: yanıt başvurudan on gün sonra geldiyse şikâyet için yanıttan itibaren otuz gün vardır; veri sorumlusu hiç yanıt vermediyse otuz günlük yanıt süresinin dolmasından sonra, başvurudan itibaren altmışıncı günün sonuna kadar şikâyet edilebilir. Süre kaçırılmışsa, ihlal sürdüğü ölçüde veri sorumlusuna yeniden başvurularak sürecin baştan işletilmesi mümkündür.
Şikâyet nasıl ve nereye yapılır?
Şikâyet, Kurum’un internet sitesindeki şikâyet modülü üzerinden elektronik olarak ya da yazılı dilekçeyle posta yoluyla veya elden Kurum’a iletilebilir. Kanun, Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’daki şartları taşımayan ihbar ve şikâyetlerin incelemeye alınmayacağını belirtir. Buna göre dilekçede şikâyetçinin adı, soyadı, imzası ve iş ya da ikametgâh adresi bulunmalı; şikâyet belli bir konuyu içermeli ve yargı mercilerinin görevine giren bir konuya ilişkin olmamalıdır.
Dilekçeye şunlar eklenir: veri sorumlusuna yapılan başvurunun örneği, başvurunun yapıldığını ve tarihini gösteren belge, varsa veri sorumlusunun yanıtı ve ihlali gösteren bilgi ve belgeler. Şikâyet edilen veri sorumlusunun unvanı ve adresi açıkça yazılmalı; talep (örneğin verilerin silinmesi, işlemenin durdurulması, hukuka aykırılığın tespiti) somut olarak belirtilmelidir. Vekil aracılığıyla yapılan şikâyetlerde vekâletname eklenir.
İhbar ile şikâyet arasındaki fark
Şikâyet, kendi verisi hakkında hak arayan ilgili kişinin başvurusudur ve yukarıdaki ön şart ile sürelere tabidir. İhbar ise bir ihlal iddiasının Kurul’a bildirilmesidir; ihbarda bulunan kişinin verisinin işlenmiş olması gerekmez. Kurul, ihlal iddiasını öğrenmesi hâlinde resen inceleme yapabilir. İhbar eden kişi incelemenin tarafı değildir ve sonuçtan haberdar edilmesi zorunlu değildir.
Kurul incelemesi nasıl ilerler?
Kurul, görev alanına giren konularda şikâyet üzerine ya da resen gerekli incelemeyi yapar. Kanun’un 15. maddesine göre veri sorumlusu, devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeler dışında, Kurul’un inceleme konusuyla ilgili istediği bilgi ve belgeleri on beş gün içinde göndermek ve gerektiğinde yerinde inceleme yapılmasına imkân sağlamak zorundadır.
Kurul talebi inceleyerek ilgililere bir yanıt verir. Kanun’a göre şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde yanıt verilmezse talep reddedilmiş sayılır. İnceleme sonucunda ihlalin varlığı anlaşılırsa Kurul, tespit ettiği hukuka aykırılıkların veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar verir ve kararı ilgililere tebliğ eder; karar tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilir. Kurul ayrıca Kanun’un 18. maddesi uyarınca idari para cezası uygulayabilir. Telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık olması hâlinde veri işlenmesinin ya da yurt dışına aktarımın durdurulmasına da karar verilebilir. İhlalin yaygın olduğu görülürse Kurul ilke kararı alır ve yayımlar.
Kurul neye karar veremez?
Kurul idari bir mercidir; şikâyetçi lehine maddi ya da manevi tazminata hükmedemez. Kanun, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkını saklı tutar; bu talep için hukuk mahkemesinde dava açılır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına başvurulur; kişisel verilere ilişkin suçlar Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiştir. Kurul’a şikâyet, bu yollara başvurmanın ön şartı değildir.
Karara karşı yargı yolu
Kurul kararları idari işlem niteliğindedir. Şikâyeti reddedilen ilgili kişi de, hakkında yaptırım uygulanan veri sorumlusu da idari yargıda dava açabilir. Kanun’da 1 Haziran 2024’te yürürlüğe giren değişiklikle Kurul’un verdiği idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılacağı açıkça düzenlenmiştir. İdari yargıda dava açma süresi kural olarak yazılı bildirimden itibaren altmış gündür.
Şikâyet sürecinde süreler
- Veri sorumlusunun başvuruya yanıtı
- En geç 30 gün
- Kurul’a şikâyet
- Yanıtı öğrenmeden 30 gün · her hâlde başvurudan 60 gün
- Veri sorumlusunun Kurul’a bilgi ve belge sunması
- 15 gün
- Kurul’un yanıt vermemesi
- Şikâyetten itibaren 60 gün sonunda talep reddedilmiş sayılır
- Kurul kararının yerine getirilmesi
- Tebliğden itibaren en geç 30 gün
Temsilî örnek
Bir kişi, hiç üye olmadığı bir spor salonu zincirinden sürekli arandığını fark etti. Şirkete iadeli taahhütlü mektupla başvurarak verilerinin kaynağını öğrenmek ve silinmesini istedi. Şirket “verileriniz silinmiştir” yanıtını verdi, ancak verinin nereden elde edildiğini açıklamadı. Kişi yanıtı yetersiz bularak otuz gün içinde Kurul’a şikâyette bulundu; dilekçesine başvurusunu, posta alındısını, şirketin yanıtını ve arama kayıtlarını ekledi. Kurul, şirketten veri işlemenin hukuki sebebine ilişkin bilgi ve belge istedi.
Şikâyet dilekçesine ekleyin
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun örneği
- Başvuru tarihini gösteren belge (alındı, gönderi kaydı)
- Veri sorumlusunun yanıtı (varsa)
- İhlali gösteren ileti, kayıt ve ekran görüntüleri
- Kimlik ve adres bilgileri, imza
- Vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekâletname
Sık sorulan sorular
Kurul’a şikâyet ücretli mi?
Hayır. Kurul’a şikâyet için harç ya da ücret ödenmez.
Şikâyet ettiğim şirkete ceza kesilirse bana ödeme yapılır mı?
Hayır. İdari para cezası kamu geliridir. Uğradığınız zararın giderilmesi için genel hükümlere göre ayrıca dava açmanız gerekir.
Kurul altmış gün içinde yanıt vermezse ne olur?
Kanun’a göre şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde yanıt verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Bu durumda idari yargıda dava açma imkânı doğar; sürelerin hesabı için gecikmeden hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.
Şikâyetimi geri çekersem inceleme durur mu?
Kurul, ihlal iddiasını öğrendiğinde resen inceleme yapma yetkisine sahiptir. Bu nedenle şikâyetin geri alınması, Kurul’un konuyu resen incelemesine engel değildir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.


