İçeriğe geç

Kırklareli · Karakaş Mahallesi

Hafta içi 09:00 – 18:00 · randevu ile

info@cevahir.av.tr English LinkedIn

0 (530) 347 39 93

Kişisel Veriler (KVKK)

İzinsiz SMS, Arama ve E-Posta: Ticari Elektronik İleti Kuralları ve İYS

Reklam ve kampanya amaçlı SMS, arama ve e-postaların tabi olduğu kurallar: önceden onay, istisnalar, İleti Yönetim Sistemi (İYS), ret hakkı, şikâyet yolları ve KVKK ile ilişkisi.

Kısaca

  • Tüketicilere reklam ve kampanya amaçlı SMS, e-posta ya da arama ancak önceden alınmış onayla gönderilebilir.
  • Esnaf ve tacirlere, işletmelerine ilişkin iletiler önceden onay alınmadan gönderilebilir; ancak onlar da reddetme hakkına sahiptir.
  • Alıcı dilediği zaman gerekçe göstermeden iletileri reddedebilir; gönderici üç iş günü içinde gönderimi durdurmak zorundadır.
  • İletişim bilgisinin pazarlama amacıyla işlenmesi ayrıca KVKK’ya tabidir; iki mevzuat birlikte uygulanır.

Hiç alışveriş yapmadığınız bir mağazadan gelen kampanya mesajı, ısrarla arayan satış temsilcisi ya da abonelikten çıkılamayan e-bültenler; hem Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un (6563 sayılı Kanun) hem de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun konusudur. İşletmeler bakımından ise ticari elektronik ileti kuralları, pazarlama faaliyetinin hukuka uygunluğunu belirleyen temel çerçevedir.

Ticari elektronik ileti nedir?

Telefon, çağrı merkezi, faks, otomatik arama makinesi, akıllı ses kaydedici sistem, elektronik posta ve kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler ticari elektronik iletidir. Belirleyici olan iletinin içeriği ve amacıdır: mal ve hizmetlerin tanıtımı, pazarlanması ya da işletmenin tanınırlığının artırılması amacı taşıyan kutlama ve temenni iletileri de bu kapsamdadır.

Kural: önceden onay

6563 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre ticari elektronik iletiler alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir; onay yazılı olarak ya da her türlü elektronik iletişim aracıyla alınabilir. Onayın geçerli olması için alıcının neye onay verdiğini anlaması gerekir: onay metni olumlu bir irade beyanı içermeli, sözleşmenin diğer hükümleri arasına gizlenmemeli ve önceden işaretlenmiş kutucukla alınmamalıdır. İletinin içeriği, alınan onaya uygun olmalıdır; e-posta için verilen onay arama için geçerli sayılmaz.

Her iletide göndericinin tanınmasını sağlayan bilgiler ve erişilebilir iletişim bilgileri ile ret imkânı yer almalıdır.

Onay gerekmeyen hâller

  • Tacir ve esnafa gönderilen iletiler: Kanun’a göre esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik ileti gönderilebilir. Ancak tacir ve esnaf da reddetme hakkını kullanabilir; reddettikten sonra onay alınmadan ileti gönderilemez.
  • Mevcut ilişkiye bağlı bilgilendirmeler: Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi hâlinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik iletiler için ayrıca onay alınmaz.
  • Ticari nitelik taşımayan bildirimler: Devam eden abonelik, üyelik ya da ortaklık durumuna ilişkin bildirimler ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi durumlara ilişkin bildirimler, herhangi bir mal ya da hizmetin tanıtımını içermemek kaydıyla onaya tabi değildir.

Bu istisnalar dar yorumlanır. “Siparişiniz kargoya verildi” bildirimine kampanya duyurusu eklenirse ileti ticari nitelik kazanır ve onay gerekir.

Ret hakkı ve üç iş günü kuralı

Kanun’un 8. maddesine göre alıcılar diledikleri zaman, hiçbir gerekçe belirtmeksizin ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir. Gönderici, ret bildiriminin elektronik iletişim araçlarıyla kolay ve ücretsiz olarak iletilmesini sağlamak ve gönderdiği iletide buna ilişkin bilgileri sunmakla yükümlüdür. Talebin ulaşmasından sonra gönderici üç iş günü içinde ileti göndermeyi durdurur.

İleti Yönetim Sistemi (İYS)

Kanun, Ticaret Bakanlığı’na ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurma yetkisi vermiştir; bu sistem İleti Yönetim Sistemi’dir. Kanun’a göre alınan onaylar Bakanlıkça belirlenen süre içinde sisteme aktarılır ve sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir. Ticari elektronik ileti göndermek isteyen işletmelerin sisteme kaydolması ve onaylarını sistem üzerinden yönetmesi gerekir. Alıcılar ise e-Devlet üzerinden ya da sistemin kendi kanallarından hangi markaya hangi kanal için izin verdiklerini görebilir ve izinlerini tek tek kaldırabilir.

İzinsiz ileti alan kişi ne yapabilir?

Birinci yol, iletideki ret imkânını kullanmak ya da İYS üzerinden izni kaldırmaktır. İkinci yol şikâyettir: ticari elektronik iletilere ilişkin şikâyetler, e-Devlet ya da Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesi üzerinden elektronik olarak veya il ticaret müdürlüklerine yapılabilir. İlgili yönetmeliğe göre şikâyet, iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılmalıdır. Şikâyete iletinin tarihi, gönderen numara ya da adres ve iletinin içeriğini gösteren ekran görüntüsü eklenmelidir. Kanun’a aykırılık idari para cezasını gerektirir; onaysız iletinin bir defada birden fazla kişiye gönderilmesi hâlinde ceza on katına kadar artırılarak uygulanır.

Üçüncü yol KVKK’dır. Telefon numarası ve e-posta adresi kişisel veridir; bu verilerin hukuki sebep olmaksızın pazarlama amacıyla işlenmesi Kanun’a aykırıdır. Kurul bu konuda bir ilke kararı yayımlamış; açık rıza ya da diğer işleme şartları bulunmaksızın reklam içerikli ileti gönderen ve arama yapan veri sorumlularının bu işlemleri derhâl durdurması gerektiğini belirtmiştir. İlgili kişi, verisinin kaynağını öğrenmek ve silinmesini istemek için veri sorumlusuna başvurabilir, sonuç alamazsa Kurul’a şikâyette bulunabilir. İki yol birbirinin alternatifi değildir; birlikte kullanılabilir.

İşletmeler için yapılacaklar

Onaylar ispatlanabilir biçimde alınmalı ve saklanmalıdır; ispat yükü göndericidedir. Eski müşteri listelerine, satın alınmış numara listelerine ya da kartvizitlerden derlenen adreslere onaysız gönderim yapılmamalıdır. Onay metni, KVKK aydınlatma metninden ve üyelik sözleşmesinden ayrı tutulmalı; kanal bazında (arama, SMS, e-posta) tercih imkânı verilmelidir. Gönderimi bir ajans ya da toplu ileti firması yapıyorsa sorumluluk yine adına ileti gönderilen işletmededir. E-ticaret siteleri için ayrıntılar e-ticaret sitelerinde KVKK yazımızdadır.

Ticari elektronik iletide süreler

Ret talebinden sonra gönderimin durdurulması
3 iş günü
Şikâyet süresi
İletinin gönderildiği tarihten itibaren 3 ay
KVKK kapsamında veri sorumlusunun yanıtı
En geç 30 gün
Toplu onaysız gönderim
İdari para cezası on katına kadar artırılır

Temsilî örnek

Bir emlak ofisi, ilan sitelerinden derlediği telefon numaralarına toplu SMS ile yeni proje duyurusu gönderdi. Numaraların sahipleri ilanlarında telefonlarını kendileri yayımlamıştı; ancak bu alenileştirme yalnızca ilanla ilgilenenlerin araması içindi. Gönderim hem ticari elektronik ileti kuralları bakımından onaysızdı hem de KVKK bakımından alenileştirme amacını aşıyordu. Ofis, şikâyetler üzerine listeyi imha etti ve yalnızca onay veren müşterilerine, İYS üzerinden kayıtlı izinlerle gönderim yapmaya başladı.

Şikâyetten önce hazırlayın

  • İletinin ekran görüntüsü, tarihi ve saati
  • Gönderen numara, başlık ya da e-posta adresi
  • Göndericinin unvanı (iletide ya da İYS’de görünen)
  • Daha önce yapılan ret bildiriminin kaydı
  • İYS’deki izin durumunuzun görüntüsü
  • Varsa veri sorumlusuna yapılan başvuru ve yanıtı

Sık sorulan sorular

Bir kez alışveriş yaptığım mağaza bana kampanya mesajı atabilir mi?

Alışveriş yapmış olmak, kampanya iletisi için onay verildiği anlamına gelmez. Mağaza, satın alınan ürüne ilişkin kullanım ve bakım bilgilendirmesi yapabilir; tanıtım ve kampanya iletileri için ayrıca onay gerekir.

Şirketimin telefonuna gelen reklam aramaları da izne tabi mi?

Tacir ve esnafa önceden onay alınmadan ticari elektronik ileti gönderilebilir. Ancak ret hakkınızı kullanabilirsiniz; reddettikten sonra gönderimin üç iş günü içinde durdurulması gerekir.

Numaramı nereden bulduklarını öğrenebilir miyim?

Evet. KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvurarak verilerinizin işlenip işlenmediğini, hangi amaçla işlendiğini ve kimlere aktarıldığını öğrenme hakkınız vardır. Veri sorumlusu otuz gün içinde yanıt vermek zorundadır.

Siyasi parti ya da dernek mesajları da bu kapsamda mı?

Ticari amaç taşımayan iletiler ticari elektronik ileti sayılmaz. Bununla birlikte telefon numaranız kişisel veridir; bu tür iletiler bakımından da KVKK’daki başvuru ve şikâyet yolları kullanılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Büromuza ulaşım

Görüşme için telefonla ya da WhatsApp’tan randevu alabilirsiniz. Kırklareli’deki büromuz hafta içi 09:00–18:00 arasında açıktır; şehir dışından ve yurt dışından görüşmeleri çevrim içi de yapabiliriz.