Kişisel Veriler (KVKK)
Unutulma Hakkı: Adınızla Yapılan Aramalardaki Sonuçlar Nasıl Kaldırılır?
Unutulma hakkının Türk hukukundaki dayanakları, arama motorlarından sonuçların çıkarılması için Kurul’un belirlediği usul ve ölçütler, içeriğin kaynağından kaldırılması ve yargı yolları.
Kısaca
- Unutulma hakkı, kişinin geçmişte yaşadığı ve güncelliğini yitirmiş olayların adıyla ilişkilendirilerek sürekli erişilebilir kalmamasını isteme hakkıdır.
- Mevzuatta bu adla düzenlenmiş değildir; Anayasa’daki kişisel verilerin korunması hakkına, KVKK’daki silme hükümlerine ve yargı kararlarına dayanır.
- Kurul’a göre arama motorları veri sorumlusudur; önce arama motoruna başvurulur, sonuç alınamazsa Kurul’a şikâyet edilebilir ya da doğrudan yargıya gidilebilir.
- Hak mutlak değildir; her talepte kişinin menfaati ile kamunun bilgiye erişim menfaati dengelenir.
İnternet unutmaz: yıllar önce sonuçlanmış bir dava haberi, kapanmış bir iş yerine ilişkin şikâyet ya da gençlikte yapılmış bir paylaşım, kişinin adı arama motoruna yazıldığında ilk sırada çıkmaya devam edebilir. Unutulma hakkı, üstün bir kamu yararı bulunmadıkça, kişinin geçmişindeki olayların belirli bir süre sonra kendisiyle ilişkilendirilmesini engelleme imkânıdır. Türk hukukunda bu hak; Anayasa’nın kişisel verilerin korunmasını isteme hakkını düzenleyen hükmüne, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun genel ilkelerine ve silme ile yok etmeye ilişkin 7. ve 11. maddelerine dayandırılmakta; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesi’nin 2016 tarihli bireysel başvuru kararıyla yargı içtihadında da kabul edilmektedir.
İki ayrı talep: indeksten çıkarma ve kaynaktan kaldırma
Bir içeriğe ulaşılmasının önüne iki noktada geçilebilir. İndeksten çıkarma, kişinin adı ve soyadıyla yapılan aramalarda belirli bir bağlantının sonuçlarda gösterilmemesidir; içerik yayımlandığı sitede durmaya devam eder, ancak adınızla aratıldığında karşınıza çıkmaz. Kaynaktan kaldırma ise içeriğin yayımlandığı siteden çıkarılması, anonimleştirilmesi ya da güncellenmesidir. Hangi yolun seçileceği içeriğin niteliğine göre belirlenir; çoğu olayda iki talep birlikte yürütülür.
Arama motorlarına ilişkin Kurul kararı
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 23 Haziran 2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararında kişilerin ad ve soyadıyla arama motorları üzerinden yapılan aramalarda çıkan sonuçların indeksten çıkarılmasına yönelik talepleri değerlendirmiştir. Karara göre arama motorları veri sorumlusudur ve yaptıkları faaliyet veri işlemedir. İlgili kişiler taleplerini öncelikle arama motoruna iletmeli; talebin reddedilmesi ya da yanıtsız kalması hâlinde Kurul’a şikâyette bulunabilmelidir. Kurul ayrıca ilgili kişilerin bu sırada doğrudan yargı yoluna da başvurabileceğini belirtmiştir.
Kurul, taleplerin her somut olayda kişinin temel hak ve özgürlükleri ile kamunun o bilgiyi elde etmekteki menfaati arasında denge kurularak değerlendirileceğini açıklamış ve bu değerlendirmede kullanılacak ölçütleri duyurmuştur. Ölçütler arasında şunlar yer alır:
- İlgili kişinin kamusal yaşamda önemli bir rolünün bulunup bulunmadığı
- Arama sonuçlarının konusunun bir çocuk olup olmadığı
- Bilginin doğru ve güncel olup olmadığı
- Bilginin kişinin çalışma hayatıyla ilgili olup olmadığı
- Bilginin kişi hakkında hakaret, küçük düşürme ya da iftira niteliği taşıyıp taşımadığı
- Bilginin özel nitelikli kişisel veri içerip içermediği
- Bilginin kişi bakımından risk doğurup doğurmadığı ve önyargıya yol açıp açmadığı
- Bilginin kişinin kendisi tarafından yayımlanıp yayımlanmadığı
- İçeriğin gazetecilik faaliyeti kapsamında işlenen veri içerip içermediği
- Bilginin yayımlanması konusunda hukuki bir zorunluluk bulunup bulunmadığı
- Bilginin bir ceza gerektiren suça ilişkin olup olmadığı
Örneğin beraatle sonuçlanmış ve üzerinden uzun süre geçmiş bir yargılamaya ilişkin haberin sıradan bir vatandaşın adıyla ilişkilendirilmesi ile hâlen görevde olan bir kamu görevlisinin görevine ilişkin bir haberin durumu aynı biçimde değerlendirilmez.
Başvuru adımları
İlk adım, kaldırılması istenen bağlantıların tam adreslerinin ve hangi arama sorgusunda çıktıklarının listelenmesidir. Arama motorlarının bu amaçla sunduğu çevrim içi başvuru formları kullanılır; başvuruda her bağlantı için içeriğin neden güncelliğini yitirdiği, yanlış ya da ölçüsüz olduğu somut biçimde açıklanmalı, varsa beraat kararı, takipsizlik kararı ya da adli sicil kaydı gibi belgeler eklenmelidir. Başvurunun yapıldığını ve tarihini gösteren kayıt saklanmalıdır.
Talep reddedilirse ya da yanıt verilmezse Kurul’a şikâyet yolu açıktır; şikâyet süreleri burada da geçerlidir: yanıtı öğrenmeden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün.
İçeriğin kaynağına yönelik talepler
İçeriği yayımlayan site de çoğu durumda veri sorumlusudur. Siteye usulüne uygun bir başvuruyla içeriğin silinmesi, kişinin adının kısaltılması ya da haberin güncellenmesi (örneğin beraat kararının eklenmesi) istenebilir. Haber siteleri bakımından Kanun’un 28. maddesindeki ifade özgürlüğü istisnası ve basın özgürlüğü dikkate alınır; bu nedenle haber arşivlerine yönelik taleplerde çoğu zaman haberin tümüyle silinmesi değil, kişinin adının anonimleştirilmesi gibi daha ölçülü çözümler tartışılır.
İçerik aynı zamanda kişilik hakkına saldırı oluşturuyorsa Türk Medeni Kanunu’nun kişiliğin korunmasına ilişkin hükümlerine dayanılarak hukuk mahkemesinde saldırının durdurulması, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve tazminat istenebilir; gerekiyorsa ihtiyati tedbir talep edilir.
5651 sayılı Kanun’da güncel durum
İnternet içeriklerine ilişkin 5651 sayılı Kanun’un, kişilik haklarının ihlali nedeniyle içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesini düzenleyen 9. maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş ve iptal kararı 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle sulh ceza hâkimliklerinden bu maddeye dayanılarak karar alınması yolu bugün itibarıyla kullanılamamaktadır.
Kanun’un özel hayatın gizliliğine ilişkin 9/A maddesi ise yürürlüktedir. İnternet ortamında yapılan yayın nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini ileri süren kişi, Kanun’da tanımlanan Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir. Başvuruda yayının tam adresi, hakkın hangi açılardan ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgiler yer almalıdır. Talep erişim sağlayıcılarca en geç dört saat içinde yerine getirilir; başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar ve hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra Kanun’daki “Başkanlık” Siber Güvenlik Başkanlığı’nı ifade etmektedir. Bu yol, yalnızca özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler (örneğin özel görüntülerin yayılması) için öngörülmüştür; ayrıntılar için internette hakaret ve erişim engeli yazımıza bakabilirsiniz.
Unutulma hakkında süreler
- Veri sorumlusunun (arama motoru, site) yanıt süresi
- En geç 30 gün
- Kurul’a şikâyet
- Yanıtı öğrenmeden 30 gün · her hâlde başvurudan 60 gün
- 5651 m. 9/A: tedbirin uygulanması
- En geç 4 saat
- 5651 m. 9/A: hâkime sunma ve karar
- 24 saat içinde sunulur · 48 saat içinde karar
Temsilî örnek
On iki yıl önce bir ticari uyuşmazlık nedeniyle hakkında haber yapılan ve yargılama sonunda beraat eden bir esnaf, adı arama motoruna yazıldığında hâlâ ilk sırada “dolandırıcılık iddiası” başlıklı haberin çıktığını gördü. Önce beraat kararının kesinleşme şerhli örneğini ekleyerek arama motoruna başvurdu ve ilgili bağlantıların adıyla yapılan aramalardan çıkarılmasını istedi. Ayrıca haber sitesine başvurarak haberin güncellenmesini ve adının kısaltılmasını talep etti. Arama motoru bağlantılardan birini çıkarmayı reddedince otuz gün içinde Kurul’a şikâyette bulundu.
Başvurudan önce hazırlayın
- Kaldırılması istenen bağlantıların tam adresleri
- Hangi arama sorgusunda çıktıklarını gösteren ekran görüntüleri
- İçeriğin tarihi ve olayın bugünkü durumu
- Beraat, takipsizlik, kapanma gibi sonucu gösteren belgeler
- İçeriğin size verdiği zararı gösteren somut bilgiler
- Kimlik bilgileri ve başvuru kayıtları
Sık sorulan sorular
Arama sonucundan çıkarılan içerik internetten tamamen silinir mi?
Hayır. İndeksten çıkarma, yalnızca adınızla yapılan aramalarda o bağlantının gösterilmemesini sağlar. İçerik yayımlandığı sitede kalır ve başka anahtar sözcüklerle bulunabilir. İçeriğin kaldırılması için ayrıca yayımlayan siteye başvurulmalıdır.
Doğru bir haberin kaldırılmasını isteyebilir miyim?
Unutulma hakkı, içeriğin yanlış olmasını şart koşmaz. Yayımlandığı tarihte doğru olan bir haber de zamanın geçmesiyle güncelliğini ve kamu yararını yitirmiş olabilir. Değerlendirme, kişinin kamusal rolü, olayın niteliği ve geçen süre gibi ölçütlere göre yapılır.
Şirketler unutulma hakkından yararlanabilir mi?
KVKK yalnızca gerçek kişilerin verilerini korur; Kurul’un kararı da kişilerin ad ve soyadıyla yapılan aramalara ilişkindir. Tüzel kişiler, itibarlarına yönelik hukuka aykırı içerikler için haksız rekabet ve kişilik hakkına ilişkin genel hükümlere başvurabilir.
Sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli kararı aldırabilir miyim?
Kişilik haklarının ihlaline ilişkin 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi iptal edildiğinden bu maddeye dayanan yol kapalıdır. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için 9/A maddesindeki usul, diğer hâllerde KVKK’daki başvuru ve şikâyet yolu ile hukuk mahkemesinde açılacak dava gündeme gelir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.


